ภควัท-คีตา ฉบับเดิม
บทที่ หนึ่ง
สำรวจกองทัพที่สมรภูมิ กุรุกฺเษตฺร
โศล 1:ธฺฤตราษฺฏฺร ตรัสว่า โอ้ สญฺชย หลังจากบรรดาโอรสของข้า และโอรสของปาณฺฑุ มาชุมนุมกันยังสถานที่ศักดิ์สิทธิ์แห่ง กุรุกฺเษตฺร มีความปรารถนาจะสู้รบ พวกเขาทำอะไรกัน
โศล 2:สญฺชย กล่าวว่า โอ้ กษัตริย์ หลังจากมองไปที่การจัดทัพของเหล่าโอรสของ ปาณฺฑุ กษัตริย์ ทุโรฺยธน ทรงไปหาพระอาจารย์ และตรัสดังต่อไปนี้
โศล 3:โอ้ พระอาจารย์ โปรดดูกองทัพอันยิ่งใหญ่ของเหล่าโอรส ปาณฺฑุ ที่จัดขึ้นด้วยความชำนาญ โดยโอรสของ ทฺรุปท ศิษย์ผู้ชาญฉลาดของท่าน
โศล 4:ในกองทัพนี้ มีวีรีบุรุษนักแม่นธนูมากมายที่ฝีมือพอๆกับ ภีม และ อรฺชุน นักรบผู้กล้าหาญเหล่านี้ เช่น ยุยุธาน วิราฏ และ ทฺรุปท
โศล 5:ยังมีวีรบุรุษยอดนักรบผู้ทรงพลังอีก เช่น ธฺฤษฺฏเกตุ เจกิตาน กาศิราช ปุรุชิตฺ กุนฺติโภช และ ไศพฺย
โศล 6:มี ยุธามนฺยุ ผู้ยอดเยี่ยม มี อุตฺตเมาชา ผู้ทรงพลังมาก มีเหล่าโอรสของ สุภทฺรา และเหล่าโอรสของ เทฺราปที ขุนศึกเหล่านี้เป็นนักรบบนราชรถที่ยอดเยี่ยม
โศล 7:แต่เพื่อเป็นข้อมูลให้แก่ท่าน โอ้ ผู้ดีเลิศในหมู่ พฺราหฺมณ ขอให้ข้าได้บอกท่านเกี่ยวกับเหล่าผู้นำกองทัพ ผู้ซึ่งมีคุณสมบัติพิเศษในการนำกองทัพของข้า
โศล 8:มีบุคลิกภาพเช่น ภีษฺม กรฺณ กฺฤป อศฺวตฺถามา วิกรฺณ และโอรสของ โสมทตฺต ชื่อ ภูริศฺรวา ผู้ซึ่งมักจะมีชัยชนะในการรบเสมอ
โศล 9:มีวีรบุรุษคนอื่นๆอีกมากที่พร้อมจะถวายชีวิตเพื่อข้า พวกเขาเพียบพร้อมไปด้วยอาวุธนานาชนิด และต่างล้วนเป็นผู้มีประสบการณ์ในยุทธศาสตร์การทหารทั้งสิ้น
โศล 10:กำลังของพวกเรานั้นมิอาจวัดได้ และเราได้รับการปกป้องอย่างดีเยี่ยมจากพระอัยกา ภีษฺม ในขณะที่กำลังของ ปาณฺฑว ซึ่งได้รับการป้องกันด้วยความระมัดระวังจาก ภีม นั้นมีอย่างจำกัด
โศล 11:บัดนี้พวกท่านทั้งหลายต้องช่วยให้การสนับสนุนพระอัยกา ภีษฺม อย่างเต็มที่ ขณะที่พวกท่านอยู่ในตำแหน่งจุดยุทธศาสตร์ของทางเข้าที่จะไปสู่กองทัพ
โศล 12:จากนั้น ภีษฺม ผู้เป็นบรรพบุรุษผู้กล้าหาญ แห่งราชวงศ์ กุรุ ซึ่งเป็นพระอัยกาของเหล่านักรบ ทรงเป่าหอยสังข์ด้วยสุรเสียงอันดัง ดุจดั่งเสียงคำรามของสิงโต ทำให้ ทุโรฺยธน มีความยินดี
โศล 13:หลังจากนั้นเสียงหอยสังข์ กลอง แตร แตรเดี่ยว และเขาสัตว์ต่างๆ ทั้งหมดต่างดังขึ้นมาพร้อมกันอย่างกึกก้อง
โศล 14:ส่วนอีกด้านหนึ่ง ทั้งองค์ศรีกฺฤษฺณ และ อรฺชุน ทรงประทับอยู่บนราชรถอันยิ่งใหญ่ที่ลากด้วยม้าขาว ทั้งสองทรงเริ่มเป่าหอยสังข์ทิพย์
โศล 15:องค์ศรีกฺฤษฺณทรงเป่าหอยสังข์ของพระองค์ชื่อ ปาญฺจชนฺย อรฺชุน ทรงเป่าหอยสังข์ชื่อ เทวทตฺต และ ภีม ผู้รับประทานอาหารมาก และผู้ที่ปฏิบัติงานที่ใช้พลังงานมหาศาล ได้ทรงเป่าหอยสังข์อันยอดเยี่ยมชื่อ เปาณฺฑฺร
โศล 16-18:กษัตริย์ ยุธิษฺฐิร โอรสของพระนาง กุนฺตี ทรงเป่าหอยสังข์ชื่อ อนนฺต วิชย นกุล และ สหเทว ทรงเป่าหอยสังข์ชื่อ สุโฆษ และ มณิปุษฺปก กษัตริย์แห่ง กาศี ยอดนักยิงธนู ยอดนักรบ ศิขณฺฑี ธฺฤษฺฏทฺยุมฺน วิราฏ สาตฺยกิ ผู้ไม่เคยแพ้ ทฺรุปท เหล่าโอรสของ เทฺราปที และองค์อื่นๆ โอ้ พระราชา ดั่งเช่นโอรสของ สุภทฺรา ผู้มีอาวุธอันทรงพลัง ต่างก็เป่าสังข์ของตน
โศล 19:การเป่าหอยสังข์เหล่านี้ส่งเสียงกึกก้องกัมปนาท สะเทือนไปทั่วท้องฟ้าและทั่วพื้นดิน ทำให้หัวใจเหล่าโอรสของ ธฺฤตราษฺฏฺร สลาย
โศล 20:ในขณะนั้น อรฺชุน โอรสของ ปาณฺฑุ ทรงนั่งอยู่บนราชรถที่มีธงรูป หนุมานฺ และหยิบคันธนูเพื่อเตรียมที่จะยิงลูกศร โอ้ กษัตริย์หลังจากทรงมองไปที่เหล่าโอรสของ ธฺฤตราษฺฏฺร ซึ่งขับราชรถมาในกองทัพเรียงรายกันเป็นทิวแถว จากนั้น อรฺชุน ทรงตรัสกับองค์ศรีกฺฤษฺณด้วยคำพูดดังต่อไปนี้
โศล 21-22:อรฺชุน ตรัสว่า โอ้ องค์ภควานฺผู้ไร้ความผิดพลาด ได้โปรดขับราชรถของข้าไปอยู่ท่ามกลางระหว่างกองทัพทั้งสองฝ่าย เพื่อให้ข้าได้เห็นผู้ที่อยู่ที่นี้ ซึ่งปรารถนาที่จะสู้รบ และข้าต้องต่อสู้กับใครบ้างในการประลองยุทธครั้งยิ่งใหญ่นี้
โศล 23:ขอให้ข้าได้เห็นผู้ที่มาอยู่ ณ ที่นี้เพื่อที่จะสู้รบ โดยปรารถนาจะเอาใจโอรสของ ธฺฤตราษฺฏฺร ผู้ที่มีจิตใจชั่วร้าย
โศล 24:สญฺชย กล่าวว่า โอ้ ผู้สืบราชวงศ์ ภรต หลังจากที่ได้ยิน อรฺชุน ตรัสแล้ว องค์ศรีกฺฤษฺณทรงขับราชรถอันสง่างามไปอยู่ท่ามกลางกองทัพทั้งสองฝ่าย
โศล 25:ต่อหน้า ภีษฺม โทฺรณ และผู้นำของโลกคนอื่นๆ องค์ภควานทรงตรัสว่า โอ้ ปารฺถ จงดูบรรดาสมาชิกของ กุรุ ทั้งหมดที่มาชุมนุมกัน ณ ที่นี้
โศล 26:ที่นั้น อรฺชุน ทรงเห็นพระบิดา พระอัยกา พระอาจารย์ พระมาตุลา พระเชษฐา พระอนุชา พระโอรส พระราชนัดดา พระสหาย รวมทั้งพระสัสสุระ และผู้ปรารถนาดีท่านอื่น ๆ ท่ามกลางกองทัพทั้งสองฝ่าย
โศล 27:เมื่อ อรฺชุน โอรสพระนาง กุนฺตี ทรงเห็นบรรดาสหาย และญาติๆที่อยู่ในระดับต่างๆทั้งหมดก็รู้สึกเกิดความเมตตาสงสาร และตรัสดังนี้
โศล 28:อรฺชุน ตรัสว่า โอ้ กฺฤษฺณ ที่รัก การที่เห็นเหล่าสหาย และญาติ ๆ ยืนอยู่ต่อหน้าข้าด้วยจิตวิญญาณแห่งการต่อสู้เช่นนี้ ข้ารู้สึกว่าแขนขาสั่นไปหมด และปากแห้งผากลง
โศล 29:ร่างกายของข้าพเจ้ารู้สึกสั่นไปหมด ขนลุกตั้งชัน ธนูชื่อ คาณฺฑีว ลื่นหลุดไปจากมือของข้าพเจ้า และผิวกายของข้าพเจ้าร้อนผ่าว
โศล 30:บัดนี้ ข้าพเจ้าไม่สามารถยืนอยู่ ณ ที่นี้ได้อีกต่อไป รู้สึกลืมตัว จิตใจว้าวุ่น เห็นแต่สาเหตุแห่งความอับโชคเท่านั้น โอ้ กฺฤษฺณ ผู้สังหารมาร เกศี
โศล 31:ข้าพเจ้าไม่เห็นว่าจะมีอะไรดี จากการที่ได้สังหารบรรดาญาติในสมรภูมินี้ โอ้ กฺฤษฺณ ที่รัก และข้าก็ไม่สามารถที่จะปรารถนาชัยชนะ ราชอาณาจักร หรือความสุขที่จะตามมา
โศล 32-35:โอ้ โควินฺท เราจะได้รับผลประโยชน์อะไรหรือ? จะเป็นราชอาณาจักร ความสุข หรือแม้แต่ดวงชีวิตเอง ในเมื่อตอนนี้พวกเขาทั้งหลายที่เราปรารถนาได้มารวมตัวอยู่ในสมรภูมิแห่งนี้แล้ว โอ้ มธุสูทน เมื่อพระอาจารย์ พระบิดา บุตร พระอัยกา พระปิตุลา พระสัสสุระ พระราชนัดดา พระเชษฐภรรดา พระกนิษฐภคินี และเหล่าสังคญาติพร้อมถวายชีวิต และทรัพย์สินก็มายืนอยู่ต่อหน้าเรา แล้วเหตุไฉนข้าพเจ้าต้องปรารถนาที่จะไปสังหารพวกเขาด้วย แม้ว่าพวกเขาอาจมาสังหารข้าพเจ้าก็ตาม โอ้ ผู้ค้ำจุนมวลชีวิต ข้าพเจ้าไม่พร้อมรบกับพวกเขา แม้จะเป็นการแลกเปลี่ยนกันทั้งสามโลก นับประสาอะไรกับแค่โลกนี้โลกเดียว เราจะได้รับความสุขอันใดจากการสังหารเหล่าโอรสของ ธฺฤตราษฺฏฺร
โศล 36:เราจะสะสมบาป หากเราสังหารผู้บุกรุกเหล่านั้น ดังนั้น จึงเป็นการไม่สมควรสำหรับเราที่จะสังหารเหล่าโอรสของ ธฺฤตราษฺฏฺร และเพื่อน ๆ ของเรา เราจะได้รับอะไร โอ้ กฺฤษฺณ พระสวามีของเทพธิดาแห่งโชคลาภ เราจะได้รับความสุขจากการสังหารสังคญาติของเราได้อย่างไร?
โศล 37-38:โอ้ ชนารฺทน ถึงแม้ว่าบุคคลเหล่านี้ที่หัวใจถูกครอบงำไปด้วยความโลภ มองไม่เห็นความผิดใด ๆ ที่จะสังหารครอบครัวของตนเอง หรือแม้แต่การทะเลาะวิวาทกับเหล่าสหาย แล้วเหตุไฉนเราผู้ที่สามารถเห็นได้ว่าการทำลายครอบครัวเช่นนี้เป็นการอาชญากรรมจะกระทำบาปเช่นนี้ได้เล่า
โศล 39:เมื่อราชวงศ์ล่มสลาย ประเพณีครอบครัวอันเป็นนิรันดร์ก็จะถูกทำลายลง และจะส่งผลให้สมาชิกที่เหลือในครอบครัวปฏิบัติเยี่ยงคนไร้ศาสนา
โศล 40:เมื่อการทำผิดหลักศาสนามีมากขึ้นในครอบครัว โอ้ กฺฤษฺณ สุภาพสตรีในครอบครัวจะถูกทำให้แปดเปื้อน และเมื่อสตรีได้รับความเสื่อมเสีย โอ้ ผู้สืบสกุลแห่งวฺฤษฺณิ ลูกหลานที่ไม่พึงประสงค์จะกำเนิด
โศล 41:แน่นอนว่าการเพิ่มประชากรที่ไม่พึงปราราถนาเป็นสาเหตุแห่งชีวิตเสมือนอยู่ในนรก ทั้งของครอบครัวและของผู้ที่ทำลายประเพณีครอบครัว บรรพบุรุษของครอบครัวที่วิบัติเช่นนี้จะตกต่ำ เพราะพิธีการถวายอาหารและน้ำให้แด่พวกท่านต้องหยุดชะงักลงทั้งหมด
โศล 42:จากการกระทำชั่วของผู้ที่ทำลายล้างประเพณีของครอบครัว จึงทำให้เด็ก ๆ ที่ไม่พึงประสงค์กำเนิดขึ้น โครงการเพื่อสังคมและกิจกรรมเพื่อความอยู่เย็นเป็นสุขของครอบครัวทั้งหมดก็จะถูกทำลายลง
โศล 43:โอ้ กฺฤษฺณ ผู้ค้ำจุนประชากร ข้าพเจ้าได้ยินมาจากสาย ปรมฺปรา ว่าพวกที่ประเพณีของครอบครัวถูกทำลายนั้นจะต้องตกไปอยู่ในนรก
โศล 44:โอ้ อนิจจา มันแปลกอะไรเช่นนี้ที่เราเตรียมตัวเพื่อกระทำบาปอย่างใหญ่หลวง ด้วยแรงผลักดันจากความปรารถนาเพื่อแสวงหาความสุขอันยิ่งใหญ่นี้ เราจึงตั้งใจสังหารสังคญาติของเราเอง
โศล 45:มันอาจเป็นการดีกว่าถ้าหากเหล่าโอรสของ ธฺฤตราษฺฏฺร ผู้มีอาวุธครบมือมาสังหารข้าพเจ้าขณะที่ข้าพเจ้าไร้อาวุธ และข้าพเจ้าจะไม่ตอบโต้ในสนามรบ
โศล 46:สญฺชย กล่าวว่า หลังจากอรฺชุน ตรัสเช่นนี้ที่สมรภูมิแล้ว ทรงวางคันธนูและลูกศรไว้ข้าง ๆ และนั่งลงบนราชรถ ภายในจิตใจเต็มไปด้วยความเศร้าโศกเสียใจ