ภควัท-คีตา ฉบับเดิม
บทที่ หนึ่ง
สำรวจกองทัพที่สมรภูมิ กุรุกฺเษตฺร
โศลก 10
aparyāptaṁ tad asmākaṁ
balaṁ bhīṣmābhirakṣitam
paryāptaṁ tv idam eteṣāṁ
balaṁ bhīmābhirakṣitam
balaṁ bhīṣmābhirakṣitam
paryāptaṁ tv idam eteṣāṁ
balaṁ bhīmābhirakṣitam
อปรฺยาปฺตํ ตทฺ อสฺมากํ
พลํ ภีษฺมาภิรกฺษิตมฺ
ปรฺยาปฺตํ ตฺวฺ อิทมฺ เอเตษำ
พลํ ภีมาภิรกฺษิตมฺ
พลํ ภีษฺมาภิรกฺษิตมฺ
ปรฺยาปฺตํ ตฺวฺ อิทมฺ เอเตษำ
พลํ ภีมาภิรกฺษิตมฺ
อปรฺยาปฺตมฺ — วัดไม่ได้; ตตฺ — นั้น; อสฺมากมฺ — ของพวกเรา; พลมฺ — กำลัง; ภีษฺม — โดยพระอัยกา ภีษฺม; อภิรกฺษิตมฺ — ป้องกันอย่างดี; ปรฺยาปฺตมฺ — จำกัด; ตุ — แต่; อิทมฺ — ทั้งหมดนี้; เอเตษามฺ — ของ ปาณฺฑว; พลมฺ — กำลัง; ภีม — โดย ภีม; อภิรกฺษิตมฺ — ปกป้องอย่างระมัดระวัง
คำแปล
กำลังของพวกเรานั้นมิอาจวัดได้ และเราได้รับการปกป้องอย่างดีเยี่ยมจากพระอัยกา ภีษฺม ในขณะที่กำลังของ ปาณฺฑว ซึ่งได้รับการป้องกันด้วยความระมัดระวังจาก ภีม นั้นมีอย่างจำกัด
คำอธิบาย
ณ ที่นี้ ทุโรฺยธน ได้ประมาณกำลังโดยการเปรียบเทียบ เขาคิดว่ากำลังกองทัพของตนนั้นยิ่งใหญ่มหาศาลเกินกว่าจะวัดได้ โดยที่ได้รับการปกป้องเป็นพิเศษจากขุนพลผู้มีประสบการณ์สูงคือพระอัยกา ภีษฺม ในทางกลับกันกำลังรบของ ปาณฺฑว นั้นมีจำกัด โดยได้รับการปกป้องโดยขุนพลผู้มีประสบการณ์น้อยกว่า คือ ภีม ผู้ทรงไม่คู่ควรเมื่ออยู่ต่อหน้า ภีษฺม ทุโรฺยธน ทรงมีความอิจฉา ภีม ตลอดเวลาเพราะรู้ดีว่าหากตัวเองจะตายก็ด้วยฝีมือของ ภีม แต่ในขณะเดียวกันก็มีความมั่นใจในชัยชนะเพราะมีพระอัยกา ภีษฺม ผู้ที่มีขุนพลที่เหนือกว่าอยู่ฝ่ายตน ทุโรฺยธน ข้อสรุปของเขาที่ว่า เขาจะออกจากสมรภูมิด้วยชัยชนะนั้นได้รับการยืนยันแล้ว