ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ หนึ่ง

สำรวจกองทัพที่สมรภูมิ กุรุกฺเษตฺร

โศลก 12

tasya sañjanayan harṣaṁ
kuru-vṛddhaḥ pitāmahaḥ
siṁha-nādaṁ vinadyoccaiḥ
śaṅkhaṁ dadhmau pratāpavān
ตสฺย สญฺชนยนฺ หรฺษํ
กุรุ-วฺฤทฺธห์ ปิตามหห์
สึห-นาทํ วินโทฺยจฺไจห์
ศงฺขํ ทธฺเมา ปฺรตาปวานฺ
ตสฺย — ของเขา; สญฺชนยนฺ — เพิ่มพูนขึ้น; หรฺษมฺ — ความสุข; กุรุ-วฺฤทฺธห์ — บรรพบุรุษของราชวงศ์ กุรุ (ภีษฺม); ปิตามหห์ — พระอัยกา; สึห-นาทมฺ — เสียงคำรามคล้ายเสียงสิงโต; วินทฺย — เสียงก้องกังวาน; อุจฺไจห์ — ดังมาก; ศงฺขมฺ — หอยสังข์; ทธฺเมา — เป่า; ปฺรตาป-วานฺ — ความกล้าหาญ

คำแปล

จากนั้น ภีษฺม ผู้เป็นบรรพบุรุษผู้กล้าหาญ แห่งราชวงศ์ กุรุ ซึ่งเป็นพระอัยกาของเหล่านักรบ ทรงเป่าหอยสังข์ด้วยสุรเสียงอันดัง ดุจดั่งเสียงคำรามของสิงโต ทำให้ ทุโรฺยธน มีความยินดี

คำอธิบาย

บรรพบุรุษแห่งราชวงศ์ กุรุ ทรงเข้าใจความหมายภายในหัวใจหลานชายทุโรฺยธนของเขา และด้วยความเมตตาโดยธรรมชาติที่มีต่อเขา ภีษฺม ทรงพยายามให้กำลังใจหลานชายด้วยการเป่าสังข์ด้วยสุรเสียงอันดัง ประหนึ่งเสียงคำรามของสิงโต ด้วยลักษณะการเป่าสังข์เหมือนจะบอกแก่หลานชาย ทุโรฺยธน ผู้มีความกลุ้มใจโดยทางอ้อมว่า ตัวท่านเองนั้นไม่มีโอกาสชนะในการทำศึกสงครามครั้งนี้ เพราะองค์ศฺรีกฺฤษฺณทรงอยู่ฝ่ายตรงข้าม แต่ถึงกระนั้นมันก็เป็นหน้าที่ที่จะต้องสู้รบ และจะไม่มีความเจ็บปวดใดที่จะรอดพ้นจากเรื่องนั้น