ภควัท-คีตา ฉบับเดิม
บทที่ หนึ่ง
สำรวจกองทัพที่สมรภูมิ กุรุกฺเษตฺร
โศลก 2
dṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṁ
vyūḍhaṁ duryodhanas tadā
ācāryam upasaṅgamya
rājā vacanam abravīt
ทฺฤษฺฏฺวา ตุ ปาณฺฑวานีกํ
วฺยูฒํ ทุโรฺยธนสฺ ตทา
อาจารฺยมฺ อุปสงฺคมฺย
ราชา วจนมฺ อพฺรวีตฺ
คำแปล
สญฺชย กล่าวว่า โอ้ กษัตริย์ หลังจากมองไปที่การจัดทัพของเหล่าโอรสของ ปาณฺฑุ กษัตริย์ ทุโรฺยธน ทรงไปหาพระอาจารย์ และตรัสดังต่อไปนี้
คำอธิบาย
ธฺฤตราษฺฏฺร ทรงมีพระเนตรบอดตั้งแต่กำเนิด และทรงมีความอับโชคที่ทรงขาดการมองเห็นในทางทิพย์ด้วย พระองค์ทรงทราบดีว่าโอรสของพระองค์ก็มีพระเนตรบอดในทางศาสนาพอ ๆ กัน และแน่ใจว่าฝ่ายของพระองค์จะไม่มีวันตกลงกับ ปาณฺฑว ได้ เพราะพวกท่านทรงคุณธรรมแต่กำเนิด พระองค์ทรงหวั่นใจเกี่ยวกับอิทธิพลของสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ และสญฺชย สามารถเข้าใจถึงเจตนาของพระองค์ที่ทรงตรัสถามถึงสถานการณ์ในสนามรบ ดังนั้น สญฺชย ปราถนาที่จะบำรุงขวัญกษัตริย์ผู้ที่เสียกำลังใจ และให้ความมั่นใจว่าเหล่าโอรสของพระองค์จะทรงไม่มีการประนีประนอมใดๆอันเนื่องจากอิทธิพลของสถานที่ศักดิ์สิทธิ์นี้ สญฺชย ได้บอกแก่ กฺษตฺริย ว่าหลังจากได้เห็นกำลังทหารของ ปาณฺฑว แล้วโอรสของพระองค์ ทุโรฺยธน ทรงไปพบกับขุนพล โทฺรณาจารฺย ทันทีเพื่อบอกถึงสถานการณ์ที่แท้จริง แม้ ทุโรฺยธน ทรงเป็น กฺษตฺริย แต่ยังต้องไปปรึกษาแม่ทัพเนื่องจากสถานการณ์ที่ตึงเครียด ดังนั้น ทุโรฺยธน ทรงเหมาะที่เป็นนักการเมือง แต่ลีลานักการเมืองของ ทุโรฺยธน ไม่สามารถซ่อนเร้นความกลัวไว้ได้ เมื่อเขาได้เห็นการจัดกองทัพของ ปาณฺฑว