ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ หนึ่ง

สำรวจกองทัพที่สมรภูมิ กุรุกฺเษตฺร

โศลก 2

sañjaya uvāca
dṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṁ
vyūḍhaṁ duryodhanas tadā
ācāryam upasaṅgamya
rājā vacanam abravīt
สญฺชย อุวาจ
ทฺฤษฺฏฺวา ตุ ปาณฺฑวานีกํ
วฺยูฒํ ทุโรฺยธนสฺ ตทา
อาจารฺยมฺ อุปสงฺคมฺย
ราชา วจนมฺ อพฺรวีตฺ
สญฺชยห์ อุวาจสญฺชย กล่าว; ทฺฤษฺฏฺวา — หลังจากได้เห็น; ตุ — แต่; ปาณฺฑว-อนีกมฺ — เหล่าทหารของ ปาณฺฑว; วฺยูฒมฺ — จัดทัพเป็นทิวแถว; ทุโรฺยธนห์ — กษัตริย์ ทุโรฺยธน; ตทา — ในเวลานั้น; อาจารฺยมฺ — พระอาจารย์; อุปสงฺคมฺย — เข้าพบ; ราชา — กษัตริย์; วจนมฺ — คำพูด; อพฺรวีตฺ — พูด

คำแปล

สญฺชย กล่าวว่า โอ้ กษัตริย์ หลังจากมองไปที่การจัดทัพของเหล่าโอรสของ ปาณฺฑุ กษัตริย์ ทุโรฺยธน ทรงไปหาพระอาจารย์ และตรัสดังต่อไปนี้

คำอธิบาย

ธฺฤตราษฺฏฺร ทรงมีพระเนตรบอดตั้งแต่กำเนิด และทรงมีความอับโชคที่ทรงขาดการมองเห็นในทางทิพย์ด้วย พระองค์ทรงทราบดีว่าโอรสของพระองค์ก็มีพระเนตรบอดในทางศาสนาพอ ๆ กัน และแน่ใจว่าฝ่ายของพระองค์จะไม่มีวันตกลงกับ ปาณฺฑว ได้ เพราะพวกท่านทรงคุณธรรมแต่กำเนิด พระองค์ทรงหวั่นใจเกี่ยวกับอิทธิพลของสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ และสญฺชย สามารถเข้าใจถึงเจตนาของพระองค์ที่ทรงตรัสถามถึงสถานการณ์ในสนามรบ ดังนั้น สญฺชย ปราถนาที่จะบำรุงขวัญกษัตริย์ผู้ที่เสียกำลังใจ และให้ความมั่นใจว่าเหล่าโอรสของพระองค์จะทรงไม่มีการประนีประนอมใดๆอันเนื่องจากอิทธิพลของสถานที่ศักดิ์สิทธิ์นี้ สญฺชย ได้บอกแก่ กฺษตฺริย ว่าหลังจากได้เห็นกำลังทหารของ ปาณฺฑว แล้วโอรสของพระองค์ ทุโรฺยธน ทรงไปพบกับขุนพล โทฺรณาจารฺย ทันทีเพื่อบอกถึงสถานการณ์ที่แท้จริง แม้ ทุโรฺยธน ทรงเป็น กฺษตฺริย แต่ยังต้องไปปรึกษาแม่ทัพเนื่องจากสถานการณ์ที่ตึงเครียด ดังนั้น ทุโรฺยธน ทรงเหมาะที่เป็นนักการเมือง แต่ลีลานักการเมืองของ ทุโรฺยธน ไม่สามารถซ่อนเร้นความกลัวไว้ได้ เมื่อเขาได้เห็นการจัดกองทัพของ ปาณฺฑว