ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ หนึ่ง

สำรวจกองทัพที่สมรภูมิ กุรุกฺเษตฺร

โศลก 25

bhīṣma-droṇa-pramukhataḥ
sarveṣāṁ ca mahī-kṣitām
uvāca pārtha paśyaitān
samavetān kurūn iti
ภีษฺม-โทฺรณ-ปฺรมุขตห์
สเรฺวษำ จ มหี-กฺษิตามฺ
อุวาจ ปารฺถ ปไศฺยตานฺ
สมเวตานฺ กุรูนฺ อิติ
ภีษฺม — พระอัยกา ภีษฺม; โทฺรณ — พระอาจารย์ โทฺรณ; ปฺรมุขตห์ — อยู่ข้างหน้า; สเรฺวษามฺ — ทั้งหมด; — เช่นกัน; มหี-กฺษิตามฺ — เหล่าผู้นำของโลก; อุวาจ — ตรัส; ปารฺถ — โอ้ บุตรของ ปฺฤถา; ปศฺย — โปรดดู; เอตานฺ — พวกเขาทั้งหมด; สมเวตานฺ — ชุมนุมกัน; กุรูนฺ — สมาชิกของราชวงศ์ กุรุ; อิติ — ดังนั้น

คำแปล

ต่อหน้า ภีษฺม โทฺรณ และผู้นำของโลกคนอื่นๆ องค์ภควานทรงตรัสว่า โอ้ ปารฺถ จงดูบรรดาสมาชิกของ กุรุ ทั้งหมดที่มาชุมนุมกัน ณ ที่นี้

คำอธิบาย

ในฐานะที่เป็นอภิวิญญาณของมวลชีวิต องค์ศฺรีกฺฤษฺณทรงเข้าใจ อรฺชุน ว่าทรงคิดอะไรอยู่ การใช้คำว่า หฺฤษีเกศ ในที่นี้หมายความว่า พระองค์ทรงทราบทุกสิ่งทุกอย่าง และคำว่า ปารฺถ โอรสของพระนาง กุนฺตี หรือ ปฺฤถา ก็มีความสำคัญเกี่ยวเนื่องกับ อรฺชุน ในฐานะที่ทรงเป็นพระสหายองค์กฺฤษฺณทรงปรารถนาที่จะบอกว่า อรฺชุน ทรงเป็นโอรสของ ปฺฤถา ผู้เป็นพระขนิษฐาของบิดาขององค์กฺฤษฺณแท้ๆ คือวสุเทว องค์กฺฤษฺณจึงทรงอาสามาเป็นสารถี ขณะนี้องค์กฺฤษฺณจะหมายความว่าอะไรเมื่อตรัสต่อ อรฺชุน ว่า “จงดูพวก กุรุอรฺชุน ทรงปรารถนาที่จะหยุดแค่นี้ และไม่สู้รบเช่นนั้นหรือ? องค์กฺฤษฺณทรงไม่คาดหวังสิ่งนี้จากโอรสของพระปิตุจฉา ปฺฤถา องค์กฺฤษฺณทรงทำนายจิตใจของ อรฺชุน ในเชิงล้อเล่นฉันสหาย