ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ หนึ่ง

สำรวจกองทัพที่สมรภูมิ กุรุกฺเษตฺร

โศลก 37-38

yady apy ete na paśyanti
lobhopahata-cetasaḥ
kula-kṣaya-kṛtaṁ doṣaṁ
mitra-drohe ca pātakam
ยทฺยฺ อปฺยฺ เอเต น ปศฺยนฺติ
โลโภปหต-เจตสห์
กุล-กฺษย-กฺฤตํ โทษํ
มิตฺร-โทฺรเห จ ปาตกมฺ
kathaṁ na jñeyam asmābhiḥ
pāpād asmān nivartitum
kula-kṣaya-kṛtaṁ doṣaṁ
prapaśyadbhir janārdana
กถํ น เชฺญยมฺ อสฺมาภิห์
ปาปาทฺ อสฺมานฺ นิวรฺติตุมฺ
กุล-กฺษย-กฺฤตํ โทษํ
ปฺรปศฺยทฺภิรฺ ชนารฺทน
ยทิ — ถ้าหาก; อปิ — ถึงแม้; เอเต — พวกเขา; — ไม่; ปศฺยนฺติ — เห็น; โลภ — ด้วยความโลภ; อุปหต — มีอำนาจมากว่า; เจตสห์ — หัวใจของพวกเขา; กุล-กฺษย — ในการสังหารครอบครัว; กฺฤตมฺ — ทำสำเร็จ; โทษมฺ — ความผิด; มิตฺร-โทฺรเห — ในการทะเลาะกับสหาย; — เช่นกัน; ปาตกมฺ — ผลแห่งบาป; กถมฺ — ทำไม; — ไม่ควร; ชฺเญยมฺ — เป็นที่รู้; อสฺมาภิห์ — โดยเรา; ปาปาตฺ — จากความบาป; อสฺมาตฺ — เหล่านี้; นิวรฺติตุมฺ — หยุด; กุล-กฺษย — ในการทำลายราชวงศ์; กฺฤตมฺ — ทำเสร็จสิ้น; โทษมฺ — อาชญากรรม; ปฺรปศฺยทฺภิห์ — โดยผู้ที่สามารถเห็น; ชนารฺทน — โอ้ กฺฤษฺณ

คำแปล

โอ้ ชนารฺทน ถึงแม้ว่าบุคคลเหล่านี้ที่หัวใจถูกครอบงำไปด้วยความโลภ มองไม่เห็นความผิดใด ๆ ที่จะสังหารครอบครัวของตนเอง หรือแม้แต่การทะเลาะวิวาทกับเหล่าสหาย แล้วเหตุไฉนเราผู้ที่สามารถเห็นได้ว่าการทำลายครอบครัวเช่นนี้เป็นการอาชญากรรมจะกระทำบาปเช่นนี้ได้เล่า

คำอธิบาย

กฺษตฺริย ไม่ควรที่จะปฏิเสธการรบ หรือการพนันเมื่อได้รับคำท้าทายจากฝ่ายตรงข้าม อรฺชุน ทรงไม่ควรปฏิเสธการสู้รบภายใต้หน้าที่ความรับผิดชอบเช่นนี้ เพราะว่าได้ถูกท้าทายจากฝ่าย ทุโรฺยธน ด้วยเหตุนี้ อรฺชุน ทรงพิจารณาว่าฝ่ายตรงข้ามอาจจะมองไม่เห็นผลที่จะตามมาจากการท้าทายตนเช่นนี้ อย่างไรก็ดี อรฺชุน ทรงเล็งเห็นผลร้ายที่จะเกิดขึ้นจึงไม่สามารถที่จะยอมรับการท้าทายนี้ได้ ความรับผิดชอบเป็นสิ่งจำเป็นต้องปฏิบัติเมื่อผลจะออกมาดี แต่เมื่อผลจะออกมาตรงกันข้ามก็ไม่มีใครควรถูกผูกมัด เมื่อทรงพิจารณาถึงผลที่จะได้และผลเสียทั้งหมด อรฺชุน จึงทรงตัดสินใจว่าจะไม่สู้รบ