ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ หนึ่ง

สำรวจกองทัพที่สมรภูมิ กุรุกฺเษตฺร

โศลก 41

saṅkaro narakāyaiva
kula-ghnānāṁ kulasya ca
patanti pitaro hy eṣāṁ
lupta-piṇḍodaka-kriyāḥ
สงฺกโร นรกาไยว
กุล-ฆฺนานำ กุลสฺย จ
ปตนฺติ ปิตโร หฺยฺ เอษำ
ลุปฺต-ปิณฺโฑทก-กฺริยาห์
สงฺกรห์ — เด็ก ๆ ผู้ไม่พึงประสงค์; นรกาย — ทำให้ชีวิตเหมือนอยู่ในนรก; เอว — แน่นอน; กุล-ฆฺนานามฺ — สำหรับพวกที่เป็นผู้สังหารครอบครัว; กุลสฺย — เพื่อครอบครัว; — เช่นกัน; ปตนฺติ — ตกต่ำ; ปิตรห์ — บรรพบุรุษ; หิ — แน่นอน; เอษามฺ — ของเขาเหล่านั้น; ลุปฺต — หยุด; ปิณฺฑ — การถวายอาหาร; อุทก — และน้ำ; กฺริยาห์ — พิธีปฏิบัติ

คำแปล

แน่นอนว่าการเพิ่มประชากรที่ไม่พึงปราราถนาเป็นสาเหตุแห่งชีวิตเสมือนอยู่ในนรก ทั้งของครอบครัวและของผู้ที่ทำลายประเพณีครอบครัว บรรพบุรุษของครอบครัวที่วิบัติเช่นนี้จะตกต่ำ เพราะพิธีการถวายอาหารและน้ำให้แด่พวกท่านต้องหยุดชะงักลงทั้งหมด

คำอธิบาย

ตามกฎของกิจกรรมเพื่อหวังผลทางวัตถุมีความจำเป็นต้องถวายอาหารและน้ำเป็นครั้งคราวให้แก่บรรพบุรุษของครอบครัว การถวายอาหารเช่นนี้ปฏิบัติด้วยการบูชาพระวิษฺณุ เพราะว่าการรับประทานอาหารที่เหลือจากที่ถวายให้องค์วิษฺณุจะส่งผลให้เราหลุดออกจากการกระทำบาปต่างๆ บางครั้งบรรพบุรุษอาจได้รับทุกข์ทรมานจากผลกรรมต่างๆ และบางครั้งบรรพบุรุษบางคนไม่สามารถแม้กระทั่งไปอยู่ในร่างวัตถุหยาบ จึงถูกบังคับให้อยู่ในร่างที่ละเอียด เช่น ร่างผี ดังนั้นเมื่อ ปฺรสาทมฺ (อาหารที่เหลือจากพระวิษฺณุ) ที่เราเอาไปถวายบรรพบุรุษของเรานั้นจะให้พวกท่านได้หลุดพ้นจากร่างผีหรือร่างชีวิตที่ทุกข์ทรมานอื่นๆ การช่วยเหลือบรรพบุรุษเป็นประเพณีของครอบครัว และผู้ที่ไม่ได้ใช้ชีวิตอุทิศตนเสียสละรับใช้องค์ภควานฺจำเป็นต้องปฏิบัติพิธีกรรมเหล่านี้ ผู้ที่ปฏิบัติการอุทิศตนเสียสละรับใช้องค์กฺฤษฺณไม่จำเป็นต้องปฏิบัติพิธีกรรมเหล่านี้ เพียงแต่ปฏิบัติตนรับใช้องค์ภควานฺด้วยความเสียสละเราก็จะสามารถส่งบรรพบุรุษนับร้อยนับพันคนจากความทุกข์ทรมานทั้งปวงได้ มีกล่าวไว้ใน ภาควต (11.5.41) ว่า

เทวรฺษิ-ภูตาปฺต-นฺฤณำ ปิตฺฤๅณำ
น กิงฺกโร นายมฺ ฤณี จ ราชนฺ
สรฺวาตฺมนา ยห์ ศรณํ ศรณฺยํ
คโต มุกุนฺทํ ปริหฺฤตฺย กรฺตมฺ

“ผู้ใดที่มาพึ่งพระบาทรูปดอกบัวของ มุกุนฺท ผู้ให้อิสรภาพ ละทิ้งพันธกรณีข้อผูกพันทั้งปวง และยึดเอาวิธีปฏิบัตินี้อย่างจริงจัง จะไม่เป็นหนี้ในทางหน้าที่หรือสัญญาข้อผูกมัดใด ๆ ต่อเหล่าเทวดา นักบวช สิ่งมีชีวิตทั่วไป สมาชิกในครอบครัว มนุษยชาติ หรือบรรพบุรุษ” พันธกรณีเหล่านี้ถูกยกเลิกไปโดยปริยาย ด้วยการปฏิบัติการอุทิศตนเสียสละรับใช้บุคลิกภาพสูงสุดแห่งพระเจ้า