ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ สิบ

ความมั่งคั่งแห่งสัจธรรม

โศลก 32

sargāṇām ādir antaś ca
madhyaṁ caivāham arjuna
adhyātma-vidyā vidyānāṁ
vādaḥ pravadatām aham
สรฺคาณามฺ อาทิรฺ อนฺตศฺ จ
มธฺยํ ไจวาหมฺ อรฺชุน
อธฺยาตฺม-วิทฺยา วิทฺยานำ
วาทห์ ปฺรวทตามฺ อหมฺ
สรฺคาณามฺ — ของการสร้างทั้งหลาย; อาทิห์ — เริ่มต้น; อนฺตห์ — จบ; — และ; มธฺยมฺ — ตรงกลาง; — เช่นกัน; เอว — แน่นอน; อหมฺ — ข้าเป็น; อรฺชุน — โอ้ อรฺชุน; อธฺยาตฺม-วิทฺยา — ความรู้ทิพย์; วิทฺยานามฺ — ของการศึกษาทั้งหลาย; วาทห์ — บทสรุปโดยธรรมชาติ; ปฺรวทตามฺ — ของข้อถกเถียง; อหมฺ — ข้าเป็น

คำแปล

ในการสร้างทั้งหมด ข้าคือ จุดเริ่มต้น ช่วงกลาง และจุดจบ โอ้ อรฺชุน ในบรรดาศาสตร์ทั้งหลาย ข้าคือ ศาสตร์ทิพย์แห่งชีวิต และในหมู่นักตรรกวิทยา ข้าคือ ข้อสรุปแห่งความจริง

คำอธิบาย

ในปรากฏการณ์แห่งการสร้างนั้นการสร้างครั้งแรกคือการสร้างธาตุวัตถุทั้งหมด ดังที่ได้อธิบายไว้ก่อนหน้านี้ ปรากฏการณ์ในจักรวาล มหา-วิษฺณุ, ครฺโภทก-ศายี วิษฺณุ และ กฺษีโรทก-ศายี วิษฺณุ ทรงเป็นผู้สร้างและควบคุม จากนั้นพระศิวะทรงเป็นผู้ทำลาย พระพรหมทรงเป็นผู้สร้างระดับที่สอง ผู้แทนในการสร้าง การอนุรักษ์ และการทำลายทั้งหลายเหล่านี้เป็นอวตารในคุณสมบัติทางวัตถุขององค์ภควานฺ ดังนั้น พระองค์ทรงเป็นจุดเริ่มต้น ช่วงกลาง และจุดจบของการสร้างทั้งหมด

สำหรับการศึกษาชั้นสูงมีหนังสือแห่งความรู้มากมาย เช่น พระเวททั้งสี่เล่ม และภาคผนวกอีกหกเล่ม เวทานฺต-สูตฺร หนังสือตรรกวิทยา หนังสือศาสนา และ ปุราณ ทั้งหมดจึงรวมกันเป็นสิบสี่ส่วนของหนังสือแห่งการศึกษา ในบรรดาหนังสือเหล่านี้หนังสือที่เสนอ อธฺยาตฺม-วิทฺยา หรือความรู้ทิพย์โดยเฉพาะ คือ เวทานฺต-สูตฺร เป็นผู้แทนขององค์กฺฤษฺณ

ในหมู่นักตรรกวิทยามีการถกเถียงกันต่างๆ นานา การสนับสนุนข้อโต้เถียงของตนเองด้วยหลักฐานที่สนับสนุนฝ่ายตรงข้าม เรียกว่า ชลฺป หากพยายามเอาชนะคู่ต่อสู้ เรียกว่า วิตณฺฑา แต่ข้อสรุปที่แท้จริงเรียก วาท ข้อสรุปแห่งความจริงนี้เป็นผู้แทนขององค์กฺฤษฺณ