ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ สิบเอ็ด

รูปลักษณ์จักรวาล

โศลก 12

divi sūrya-sahasrasya
bhaved yugapad utthitā
yadi bhāḥ sadṛśī sā syād
bhāsas tasya mahātmanaḥ
ทิวิ สูรฺย-สหสฺรสฺย
ภเวทฺ ยุคปทฺ อุตฺถิตา
ยทิ ภาห์ สทฺฤศี สา สฺยาทฺ
ภาสสฺ ตสฺย มหาตฺมนห์
ทิวิ — ในท้องฟ้า; สูรฺย — หมู่ดวงอาทิตย์; สหสฺรสฺย — หลายๆพัน; ภเวตฺ — มี; ยุคปตฺ — พร้อมๆ กัน; อุตฺถิตา — ปรากฏ; ยทิ — ถ้า; ภาห์ — แสง; สทฺฤศี — เหมือนเช่นนั้น; สา — นั้น; สฺยาตฺ — อาจเป็น; ภาสห์ — รัศมี; ตสฺย — ของพระองค์; มหา-อาตฺมนห์ — องค์ภควานฺผู้ยิ่งใหญ่

คำแปล

หากดวงอาทิตย์นับแสนดวงขึ้นสู่ท้องฟ้าพร้อมๆ กัน ความสว่างไสวของดวงอาทิตย์เหล่านี้ อาจคล้ายกับรัศมีขององค์ภควานฺในรูปลักษณ์จักรวาลนั้น

คำอธิบาย

สิ่งที่ อรฺชุน ทรงได้เห็นอธิบายไม่ได้ ถึงกระนั้น สญฺชย พยายามให้เห็นจินตนาการแห่งการเปิดเผยอันยิ่งใหญ่นั้นแด่ ธฺฤตราษฺฏฺร ทั้ง สญฺชย และ ธฺฤตราษฺฏฺร ไม่ได้อยู่ที่นั้นแต่ด้วยพระกรุณาธิคุณของ วฺยาส สญฺชย จึงสามารถเห็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น บัดนี้ สญฺชย เปรียบเทียบสถานการณ์กับปรากฏการณ์ทางจินตนาการ (ตัวอย่างเช่น ดวงอาทิตย์ขึ้นเป็นพันๆ ดวง) เท่าที่พอจะเข้าใจได้