ภควัท-คีตา ฉบับเดิม
บทที่ สิบเอ็ด
รูปลักษณ์จักรวาล
โศลก 16
aneka-bāhūdara-vaktra-netraṁ
paśyāmi tvāṁ sarvato ’nanta-rūpam
nāntaṁ na madhyaṁ na punas tavādiṁ
paśyāmi viśveśvara viśva-rūpa
paśyāmi tvāṁ sarvato ’nanta-rūpam
nāntaṁ na madhyaṁ na punas tavādiṁ
paśyāmi viśveśvara viśva-rūpa
อเนก-พาหูทร-วกฺตฺร-เนตฺรํ
ปศฺยามิ ตฺวำ สรฺวโต ’นนฺต-รูปมฺ
นานฺตํ น มธฺยํ น ปุนสฺ ตวาทึ
ปศฺยามิ วิเศฺวศฺวร วิศฺว-รูป
ปศฺยามิ ตฺวำ สรฺวโต ’นนฺต-รูปมฺ
นานฺตํ น มธฺยํ น ปุนสฺ ตวาทึ
ปศฺยามิ วิเศฺวศฺวร วิศฺว-รูป
อเนก — มากมาย; พาหุ — พระกร; อุทร — พระนาภี; วกฺตฺร — พระโอษฐ์; เนตฺรมฺ — พระเนตร; ปศฺยามิ — ข้าพเจ้าเห็น; ตฺวามฺ — พระองค์; สรฺวตห์ — จากทุกๆ ด้าน; อนนฺต-รูปมฺ — รูปลักษณ์ที่ไม่มีที่สิ้นสุด; น อนฺตมฺ — ไม่มีจุดจบ; น มธฺยมฺ — ไม่มีตรงกลาง; น ปุนห์ — ไม่มีอีกครั้งหนึ่ง; ตว — ของพระองค์; อาทิมฺ — จุดเริ่มต้น; ปศฺยามิ — ข้าพเจ้าเห็น; วิศฺว-อีศฺวร — โอ้ พระผู้เป็นเจ้าแห่งจักรวาล; วิศฺว-รูป — ในรูปของจักรวาล
คำแปล
โอ้ พระผู้เป็นเจ้าแห่งจักรวาล โอ้ รูปลักษณ์จักรวาล ข้าพเจ้าทรงเห็นพระกร พระนาภี พระโอษฐ์ และพระเนตรมากมายในพระวรกายของพระองค์แผ่ขยายไปทุกหนทุกแห่ง ไม่มีที่สิ้นสุด ข้าพเจ้าทรงไม่เห็นจุดจบ จุดตรงกลาง และจุดเริ่มต้นในพระองค์
คำอธิบาย
องค์กฺฤษฺณ คือ บุคลิกภาพสูงสุดแห่งพระเจ้า ผู้ทรงไร้ขอบเขต ไม่มีที่สิ้นสุด ดังนั้น เราจึงสามารถเห็นทุกสิ่งทุกอย่างได้โดยผ่านทางพระองค์