ภควัท-คีตา ฉบับเดิม
บทที่ สิบเอ็ด
รูปลักษณ์จักรวาล
โศลก 40
namaḥ purastād atha pṛṣṭhatas te
namo ’stu te sarvata eva sarva
ananta-vīryāmita-vikramas tvaṁ
sarvaṁ samāpnoṣi tato ’si sarvaḥ
namo ’stu te sarvata eva sarva
ananta-vīryāmita-vikramas tvaṁ
sarvaṁ samāpnoṣi tato ’si sarvaḥ
นมห์ ปุรสฺตาทฺ อถ ปฺฤษฺฐตสฺ เต
นโม ’สฺตุ เต สรฺวต เอว สรฺว
อนนฺต-วีรฺยามิต-วิกฺรมสฺ ตฺวํ
สรฺวํ สมาปฺโนษิ ตโต ’สิ สรฺวห์
นโม ’สฺตุ เต สรฺวต เอว สรฺว
อนนฺต-วีรฺยามิต-วิกฺรมสฺ ตฺวํ
สรฺวํ สมาปฺโนษิ ตโต ’สิ สรฺวห์
นมห์ — ถวายความเคารพ; ปุรสฺตาตฺ — จากด้านหน้า; อถ — เช่นกัน; ปฺฤษฺฐตห์ — จากด้านหลัง; เต — แด่พระองค์; นมห์ อสฺตุ — ข้าพเจ้าถวายความเคารพ; เต — แด่พระองค์; สรฺวตห์ — จากทุกๆด้าน; เอว — แน่นอน; สรฺว — เพราะว่าพระองค์ทรงเป็นทุกสิ่งทุกอย่าง; อนนฺต-วีรฺย — พลังที่ไร้ขอบเขต; อมิต-วิกฺรมห์ — และอำนาจที่ไร้ขอบเขต; ตฺวมฺ — พระองค์; สรฺวมฺ — ทุกสิ่งทุกอย่าง; สมาปฺโนษิ — พระองค์ทรงปกคลุม; ตตห์ — ดังนั้น; อสิ — พระองค์ทรงเป็น; สรฺวห์ — ทุกสิ่งทุกอย่าง
คำแปล
ขอถวายความเคารพแด่พระองค์จากด้านหน้า จากด้านหลังและจากทุกๆ ด้าน โอ้ พลังที่ไร้ขีดจำกัด พระองค์ทรงเป็นเจ้าของอำนาจที่ไร้ขอบเขต พระองค์ทรงแผ่กระจายไปทั่ว ดังนั้นพระองค์ทรงเป็นทุกสิ่งทุกอย่าง
คำอธิบาย
ด้วยความรักอันปลาบปลื้มที่มีต่อองค์กฺฤษฺณ สหายอรฺชุน ทรงถวายความเคารพจากทุกๆด้าน โดยยอมรับว่าองค์กฺฤษฺณทรงเป็นเจ้าของพลังและอำนาจทั้งหมด และทรงยิ่งใหญ่กว่านักรบผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหลายที่มาชุมนุมกันที่สมรภูมิ ได้กล่าวไว้ใน วิษฺณุ ปุราณ (1.9.69)ดังนี้
โย ’ยํ ตวาคโต เทว
สมีปํ เทวตา-คณห์
ส ตฺวมฺ เอว ชคตฺ-สฺรษฺฏา
ยตห์ สรฺว-คโต ภวานฺ
สมีปํ เทวตา-คณห์
ส ตฺวมฺ เอว ชคตฺ-สฺรษฺฏา
ยตห์ สรฺว-คโต ภวานฺ
“โอ้ ภควานฺ พระองค์ทรงเป็นผู้สร้างทุกชีวิตที่มาอยู่ต่อหน้าพระองค์ แม้แต่เทวดา”