ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ สิบสี่

สามระดับแห่งธรรมชาติวัตถุ

โศลก 21

arjuna uvāca
kair liṅgais trīn guṇān etān
atīto bhavati prabho
kim-ācāraḥ kathaṁ caitāṁs
trīn guṇān ativartate
อรฺชุน อุวาจ
ไกรฺ ลิงฺไคสฺ ตฺรีนฺ คุณานฺ เอตานฺ
อตีโต ภวติ ปฺรโภ
กิมฺ-อาจารห์ กถํ ไจตำสฺ
ตฺรีนฺ คุณานฺ อติวรฺตเต
อรฺชุนห์ อุวาจอรฺชุน ตรัส; ไกห์ — ซึ่ง; ลิงฺไคห์ — อาการต่างๆ; ตฺรีนฺ — สาม; คุณานฺ — คุณสมบัติ; เอตานฺ — ทั้งหมดนี้; อตีตห์ — ข้ามพ้น; ภวติ — เป็น; ปฺรโภ — โอ้ องค์ภควานฺของข้า; กิมฺ — อะไร; อาจารห์ — พฤติกรรม; กถมฺ — อย่างไร; — เช่นกัน; เอตานฺ — เหล่านี้; ตฺรีนฺ — สาม; คุณานฺ — คุณสมบัติ; อติวรฺตเต — ข้ามพ้น

คำแปล

อรฺชุน ทรงถามว่า โอ้ องค์ภควานฺที่รัก ผู้ที่ข้ามพ้นเหนือสามระดับนี้มีลักษณะอาการอย่างไร ความประพฤติของเขาเป็นเช่นไร และเขาข้ามพ้นระดับแห่งธรรมชาติวัตถุได้อย่างไร

คำอธิบาย

โศลกนี้คำถามของ อรฺชุน เหมาะสมมาก เพราะปรารถนาที่จะทราบลักษณะอาการของบุคคลผู้ข้ามพ้นระดับวัตถุต่างๆ ก่อนอื่นท่านทรงถามถึงลักษณะอาการของบุคคลทิพย์เช่นนี้ เราจะเข้าใจได้อย่างไรว่า บุคคลนี้ได้ข้ามพ้นอิทธิพลของระดับต่างๆ แห่งธรรมชาติวัตถุ คำถามที่สองถามว่า เขาใช้ชีวิตอยู่อย่างไร และมีกิจกรรมอะไร มีระเบียบหรือไร้ระเบียบ จากนั้น อรฺชุน ทรงถามถึงวิธีที่จะทำให้บรรลุถึงธรรมชาติทิพย์ซึ่งประเด็นนี้สำคัญมาก นอกเสียจากว่าเราจะรู้วิธีโดยตรงที่ทำให้สถิตในวิถีทิพย์ตลอดเวลาได้ ไม่เช่นนั้นก็จะเป็นไปไม่ได้ที่จะแสดงลักษณะอาการเหล่านี้ ดังนั้น คำถามทั้งหมดที่ อรฺชุน ทรงถามมีความสำคัญมาก และองค์ภควานฺจะทรงให้คำตอบ