ภควัท-คีตา ฉบับเดิม
บทที่ สิบหก
ธรรมชาติทิพย์ และธรรมชาติมาร
โศลก 20
mūḍhā janmani janmani
mām aprāpyaiva kaunteya
tato yānty adhamāṁ gatim
มูฒา ชนฺมนิ ชนฺมนิ
มามฺ อปฺราไปฺยว เกานฺเตย
ตโต ยานฺตฺยฺ อธมำ คติมฺ
คำแปล
บรรลุถึงการเกิดซ้ำซากในบรรดาเผ่าพันธุ์ชีวิตมาร โอ้ โอรสพระนางกุนฺตี บุคคลเหล่านี้ไม่สามารถเข้าใกล้ข้าได้ พวกเขาจะค่อยๆ จมลงไปอยู่ในความเป็นอยู่ที่น่ารังเกียจที่สุด
คำอธิบาย
เป็นที่รู้กันว่าองค์ภควานฺทรงมีพระเมตตาธิคุณมาก แต่ ณ ที่นี้เราพบว่าพระองค์ทรงไม่เคยเมตตาต่อเหล่ามาร ได้กล่าวไว้อย่างชัดเจนว่า พวกมารถูกจับไปอยู่ในครรภ์ของมารคล้ายๆ กันนี้ชาติแล้วชาติเล่า และไม่ได้รับพระเมตตาจากพระองค์ พวกเขาตกต่ำลงเพื่อในที่สุดจะได้รับร่างกายคล้ายแมว สุนัข และสุกร ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า เหล่ามารแทบไม่มีโอกาสได้รับพระเมตตาจากองค์ภควานฺ ไม่ว่าจะในชีวิตไหนก็ตาม ในคัมภีร์พระเวทได้กล่าวไว้เช่นกันว่า บุคคลเหล่านี้ค่อยๆ จมลงไปกลายมาเป็นสุนัขและสุกร อาจจะเถียงเกี่ยวกับประเด็นนี้ว่า องค์ภควานฺไม่ควรโฆษณาว่าทรงมีพระเมตตาเป็นล้นพ้น หากทรงไม่มีเมตตาต่อมารเหล่านี้ เพื่อเป็นการตอบคำถามใน เวทานฺต-สูตฺร เราพบว่าองค์ภควานฺทรงไม่เกลียดชังผู้ใด การจัดส่งพวกมาร อสุร ไปในสภาวะต่ำสุดของชีวิตเป็นเพียงอีกลักษณะหนึ่งแห่งพระเมตตาของพระองค์ บางครั้ง อสุร ถูกองค์ภควานฺสังหาร แต่การสังหารนี้ก็เป็นสิ่งดีสำหรับพวกเขาเช่นกัน เพราะในวรรณกรรมพระเวทเราพบว่า ผู้ใดที่ถูกองค์ภควานฺสังหารจะกลายมาเป็นผู้หลุดพ้น มีตัวอย่างในประวัติศาสตร์ของ อสุร มากมาย เช่น ราวณ, กํส, หิรณฺยกศิปุ ซึ่งองค์ภควานฺทรงปรากฏในอวตารต่างๆ เพียงเพื่อสังหารพวกนี้ ดังนั้น พระเมตตาขององค์ภควานฺจึงแสดงให้แก่เหล่า อสุร หากพวกเขาโชคดีพอที่ถูกพระองค์สังหาร