ภควัท-คีตา ฉบับเดิม
บทที่ สิบหก
ธรรมชาติทิพย์ และธรรมชาติมาร
โศลก 21
tri-vidhaṁ narakasyedaṁ
dvāraṁ nāśanam ātmanaḥ
kāmaḥ krodhas tathā lobhas
tasmād etat trayaṁ tyajet
dvāraṁ nāśanam ātmanaḥ
kāmaḥ krodhas tathā lobhas
tasmād etat trayaṁ tyajet
ตฺริ-วิธํ นรกเสฺยทํ
ทฺวารํ นาศนมฺ อาตฺมนห์
กามห์ โกฺรธสฺ ตถา โลภสฺ
ตสฺมาทฺ เอตตฺ ตฺรยํ ตฺยเชตฺ
ทฺวารํ นาศนมฺ อาตฺมนห์
กามห์ โกฺรธสฺ ตถา โลภสฺ
ตสฺมาทฺ เอตตฺ ตฺรยํ ตฺยเชตฺ
ตฺริ-วิธมฺ — ของสามอย่าง; นรกสฺย — แห่งนรก; อิทมฺ — นี้; ทฺวารมฺ — ประตู; นาศนมฺ — ทำลาย; อาตฺมนห์ — ของตัวเอง; กามห์ — ราคะ; โกฺรธห์ — ความโกรธ; ตถา — รวมทั้ง; โลภห์ — ความโลภ; ตสฺมาตฺ — ดังนั้น; เอตตฺ — เหล่านี้; ตฺรยมฺ — สาม; ตฺยเชตฺ — เขาต้องยกเลิก
คำแปล
มีสามประตูที่จะนำไปสู่นรก คือ ราคะ ความโกรธ และความโลภ ทุกคนที่มีสติสัมปชัญญะดีควรละทิ้งสิ่งเหล่านี้เสีย เพราะมันจะนำพาดวงวิญญาณให้ตกต่ำ
คำอธิบาย
จุดเริ่มต้นของชีวิตมารได้อธิบายไว้ ณ ที่นี้ว่าเขาพยายามสนองราคะของตนเอง เมื่อไม่สมประสงค์ก็จะเกิดความโกรธ และความโลภ คนที่มีสติสัมปชัญญะดี และไม่ปรารถนาถลำลงไปสู่เผ่าพันธุ์ชีวิตมาร ต้องพยายามสลัดทิ้งศัตรูทั้งสามตัวนี้ ซึ่งจะมาสังหารตนเอง จนกระทั่งทำให้ไม่สามารถหลุดพ้นไปจากพันธนาการทางวัตถุนี้ได้