ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ สิบหก

ธรรมชาติทิพย์ และธรรมชาติมาร

โศลก 23

yaḥ śāstra-vidhim utsṛjya
vartate kāma-kārataḥ
na sa siddhim avāpnoti
na sukhaṁ na parāṁ gatim
ยห์ ศาสฺตฺร-วิธิมฺ อุตฺสฺฤชฺย
วรฺตเต กาม-การตห์
น ส สิทฺธิมฺ อวาปฺโนติ
น สุขํ น ปรำ คติมฺ
ยห์ — ผู้ใดซึ่ง; ศาสฺตฺร-วิธิมฺ — กฎของพระคัมภีร์; อุตฺสฺฤชฺย — ยกเลิก; วรฺตเต — ยังคง; กาม-การตห์ — ทำตามอำเภอใจในราคะ; — ไม่; สห์ — เขา; สิทฺธิมฺ — ความสมบูรณ์; อวาปฺโนติ — บรรลุ; — ไม่เคย; สุขมฺ — ความสุข; — ไม่; ปรามฺ — สูงสุด; คติมฺ — ระดับสมบูรณ์

คำแปล

ผู้ที่ยกเลิกคำสั่งสอนของพระคัมภีร์ และทำตามอำเภอใจของตนเอง จะไม่บรรลุถึงความสมบูรณ์ ความสุข หรือจุดหมายปลายทางสูงสุด

คำอธิบาย

ดังที่ได้อธิบายไว้ก่อนหน้านี้ว่า ศาสฺตฺร-วิธิ หรือทิศทางของ ศาสฺตฺร ได้ให้ไว้แก่วรรณะต่างๆ และระดับต่างๆ ของสังคมมนุษย์ คาดว่าทุกคนปฏิบัติตามกฎเกณฑ์เหล่านี้ หากไม่ปฏิบัติตาม และทำตามอำเภอใจ ตามราคะ ความโลภ และความปรารถนาของตนเอง จะไม่มีวันสมบูรณ์ในชีวิต อีกนัยหนึ่ง มนุษย์อาจรู้ทุกสิ่งทุกอย่างทั้งหลายเหล่านี้ทางทฤษฎี แต่หากไม่ได้นำไปใช้กับชีวิตของตน ควรรู้ไว้ว่าเขาเป็นผู้ต่ำสุดของมนุษยชาติ ในรูปชีวิตมนุษย์สิ่งมีชีวิตคาดหวังว่าจะมีสติสัมปชัญญะดีพอ และปฏิบัติตามกฎที่ให้ไว้เพื่อพัฒนาชีวิตของตนเองไปสู่ระดับสูงสุด แต่หากไม่ปฏิบัติตามนั้น เท่ากับดึงตัวเองให้ตกต่ำลง ถ้าปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ และตามหลักศีลธรรม แต่ในที่สุดมาไม่ถึงระดับแห่งความเข้าใจองค์ภควานฺ ก็เท่ากับความรู้ทั้งหมดสูญเปล่า และหากยอมรับความมีอยู่ขององค์ภควานฺ แต่ไม่ปฏิบัติในการรับใช้พระองค์ความพยายามก็สูญเปล่า ดังนั้น เราควรค่อยๆ พัฒนาตนเองมาสู่ระดับแห่งกฺฤษฺณจิตสำนึก และอุทิศตนเสียสละรับใช้ ตรงนี้ที่จะสามารถบรรลุถึงระดับแห่งความสมบูรณ์สูงสุด ไม่ใช่การไปพัฒนาอย่างอื่น

คำว่า กาม-การตห์ สำคัญมาก บุคคลทั้งๆ ที่รู้ยังไปละเมิดกฎ คลุกคลีอยู่ในราคะทั้งๆ ที่รู้ และรู้ว่าสิ่งนี้ต้องห้ามแต่ก็ยังทำ เช่นนี้เรียกว่า ทำตามอำเภอใจ หากรู้ว่าสิ่งนี้ควรทำแต่ไม่กระทำก็เรียกว่า ทำตามอำเภอใจ บุคคลเหล่านี้จะถูกพระองค์ลงโทษในที่สุด และจะไม่สามารถบรรลุถึงความสมบูรณ์ ซึ่งหมายไว้สำหรับชีวิตมนุษย์ ชีวิตมนุษย์หมายไว้โดยเฉพาะเพื่อทำให้ความเป็นอยู่ของตนเองบริสุทธิ์ หากไม่ปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ ก็จะไม่สามารถทำให้ตนเองบริสุทธิ์ และไม่สามารถบรรลุถึงระดับแห่งความสุขที่แท้จริงได้