ภควัท-คีตา ฉบับเดิม
บทที่ สิบแปด
บทสรุปความสมบูรณ์แห่งการเสียสละ
โศลก 16
tatraivaṁ sati kartāram
ātmānaṁ kevalaṁ tu yaḥ
paśyaty akṛta-buddhitvān
na sa paśyati durmatiḥ
ātmānaṁ kevalaṁ tu yaḥ
paśyaty akṛta-buddhitvān
na sa paśyati durmatiḥ
ตไตฺรวํ สติ กรฺตารมฺ
อาตฺมานํ เกวลํ ตุ ยห์
ปศฺยตฺยฺ อกฺฤต-พุทฺธิตฺวานฺ
น ส ปศฺยติ ทุรฺมติห์
อาตฺมานํ เกวลํ ตุ ยห์
ปศฺยตฺยฺ อกฺฤต-พุทฺธิตฺวานฺ
น ส ปศฺยติ ทุรฺมติห์
ตตฺร — ที่นั่น; เอวมฺ — ดังนั้น; สติ — เป็น; กรฺตารมฺ — ผู้ปฏิบัติงาน; อาตฺมานมฺ — ตัวเขา; เกวลมฺ — เท่านั้น; ตุ — แต่; ยห์ — ผู้ใดซึ่ง; ปศฺยติ — เห็น; อกฺฤต-พุทฺธิตฺวาตฺ — เนื่องจากไม่มีปัญญา; น — ไม่เคย; สห์ — เขา; ปศฺยติ — เห็น; ทุรฺมติห์ — โง่
คำแปล
ดังนั้น ผู้ที่คิดว่าตนเองเท่านั้นเป็นผู้กระทำโดยไม่พิจารณาถึงปัจจัยทั้งห้า แน่นอนว่าไม่มีปัญญา และไม่สามารถเห็นสิ่งต่างๆ ตามความเป็นจริง
คำอธิบาย
คนโง่ไม่สามารถเข้าใจว่าองค์อภิวิญญาณทรงประทับในฐานะที่ทรงเป็นพระสหายอยู่ภายใน และทรงดำเนินกิจกรรมต่างๆ ของเขา ถึงแม้จะมีสาเหตุทางวัตถุ เช่น สถานที่ ผู้ปฏิบัติ ความพยายาม และประสาทสัมผัส แต่สาเหตุสุดท้ายคือบุคลิกภาพสูงสุดแห่งพระเจ้า ฉะนั้น เราไม่ควรเพียงแต่เห็นสาเหตุสี่ประการทางวัตถุเท่านั้น แต่ควรเห็นสาเหตุที่มีศักยภาพสูงสุดด้วย ผู้ที่ไม่เห็นองค์ภควานฺคิดว่าตนเองเป็นผู้กระทำ