ภควัท-คีตา ฉบับเดิม
บทที่ สิบแปด
บทสรุปความสมบูรณ์แห่งการเสียสละ
โศลก 19
jñānaṁ karma ca kartā ca
tridhaiva guṇa-bhedataḥ
procyate guṇa-saṅkhyāne
yathāvac chṛṇu tāny api
tridhaiva guṇa-bhedataḥ
procyate guṇa-saṅkhyāne
yathāvac chṛṇu tāny api
ชฺญานํ กรฺม จ กรฺตา จ
ตฺริไธว คุณ-เภทตห์
โปฺรจฺยเต คุณ-สงฺขฺยาเน
ยถาวจฺ ฉฺฤณุ ตานฺยฺ อปิ
ตฺริไธว คุณ-เภทตห์
โปฺรจฺยเต คุณ-สงฺขฺยาเน
ยถาวจฺ ฉฺฤณุ ตานฺยฺ อปิ
ชฺญานมฺ — ความรู้; กรฺม — งาน; จ — เช่นกัน; กรฺตา — ผู้ปฏิบัติงาน; จ — เช่นกัน; ตฺริธา — สามประเภท; เอว — แน่นอน; คุณ-เภทตห์ — ตามระดับต่างๆของธรรมชาติวัตถุ; โปฺรจฺยเต — กล่าวว่า; คุณ-สงฺขฺยาเน — ตามระดับต่างๆ; ยถา-วตฺ — ตามที่พวกเขาเป็น; ศฺฤณุ — สดับฟัง; ตานิ — ทั้งหมด; อปิ — เช่นกัน
คำแปล
ตามสามระดับที่แตกต่างกันของธรรมชาติวัตถุ มีความรู้ การกระทำ และผู้ปฏิบัติการอยู่สามประเภท บัดนี้ จงฟังสิ่งเหล่านี้จากข้า
คำอธิบาย
บทที่สิบสี่กล่าวถึงการแบ่งระดับต่างๆ ของธรรมชาติวัตถุ ได้อธิบายไว้อย่างละเอียดว่า ระดับความดีส่องแสงสว่าง ระดับตัณหาเป็นวัตถุนิยม และระดับอวิชชานำมาซึ่งความเกียจคร้าน และอยู่นิ่งเฉย ระดับทั้งหมดของธรรมชาติวัตถุผูกมัดเรา ไม่ใช่แหล่งแห่งความหลุดพ้น แม้ในระดับความดีก็ยังอยู่ในพันธสภาวะ บทที่สิบเจ็ดได้อธิบายถึงการบูชาต่างๆ ของมนุษย์ ที่ไม่เหมือนกันตามระดับต่างๆ ของธรรมชาติวัตถุ โศลกนี้องค์ภควานฺตรัสว่า พระองค์ทรงปรารถนาจะตรัสเกี่ยวกับความรู้ต่างๆ ผู้ปฏิบัติงาน และตัวของงานเองตามสามระดับแห่งธรรมชาติวัตถุ