ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ สิบแปด

บทสรุปความสมบูรณ์แห่งการเสียสละ

โศลก 39

yad agre cānubandhe ca
sukhaṁ mohanam ātmanaḥ
nidrālasya-pramādotthaṁ
tat tāmasam udāhṛtam
ยทฺ อเคฺร จานุพนฺเธ จ
สุขํ โมหนมฺ อาตฺมนห์
นิทฺราลสฺย-ปฺรมาโทตฺถํ
ตตฺ ตามสมฺ อุทาหฺฤตมฺ
ยตฺ — ซึ่ง; อเคฺร — ในตอนต้น; — เช่นกัน; อนุพนฺเธ — ในบั้นปลาย; — เช่นกัน; สุขมฺ — ความสุข; โมหนมฺ — ความหลง; อาตฺมนห์ — ของตน; นิทฺรา — การนอน; อาลสฺย — เกียจคร้าน; ปฺรมาท — และความหลง; อุตฺถมฺ — ผลิตจาก; ตตฺ — นั้น; ตามสมฺ — ในระดับอวิชชา; อุทาหฺฤตมฺ — กล่าวว่าเป็น

คำแปล

และความสุขที่ทำให้มองไม่เห็นความรู้แจ้งแห่งตน เป็นความหลงผิดตั้งแต่ต้นจนจบ ซึ่งเกิดจากการนอน ความเกียจคร้าน และความหลง กล่าวว่าเป็นธรรมชาติแห่งอวิชชา

คำอธิบาย

ผู้ที่มีความสุขอยู่กับความเกียจคร้านและการนอน แน่นอนว่าอยู่ในระดับของความมืดแห่งอวิชชา ผู้ที่ไม่รู้ว่าอะไรควรทำ และอะไรไม่ควรทำก็อยู่ในระดับอวิชชาเช่นกัน บุคคลที่อยู่ในระดับนี้ทุกสิ่งทุกอย่างคือความหลง จะไม่มีความสุขทั้งในตอนต้นหรือตอนจบ บุคคลที่อยู่ในระดับตัณหาอาจมีความสุขอยู่บ้างในตอนต้น แต่ไม่ยั่งยืนและจะเป็นความทุกข์ในตอนจบ แต่สำหรับบุคคลในระดับอวิชชาจะมีแต่ความทุกข์เพียงอย่างเดียวตั้งแต่ต้นจนจบ