ภควัท-คีตา ฉบับเดิม
บทที่ สิบแปด
บทสรุปความสมบูรณ์แห่งการเสียสละ
โศลก 64
śṛṇu me paramaṁ vacaḥ
iṣṭo ’si me dṛḍham iti
tato vakṣyāmi te hitam
ศฺฤณุ เม ปรมํ วจห์
อิษฺโฏ ’สิ เม ทฺฤฒมฺ อิติ
ตโต วกฺษฺยามิ เต หิตมฺ
คำแปล
เนื่องจากเธอเป็นสหายที่ข้ารักมาก ข้าจึงตรัสคำสั่งสอนสูงสุดนี้แก่เธอซึ่งเป็นความรู้ที่ลับสุดยอด จงฟังจากข้าเพื่อประโยชน์ของเธอ
คำอธิบาย
ความรู้ที่เป็นความลับที่องค์ภควานฺทรงให้แก่ อรฺชุน คือ “ความรู้ พฺรหฺมนฺ” ความรู้ที่ลับยิ่งไปกว่านี้คือ “ความรู้องค์อภิวิญญาณภายในหัวใจของทุกคน” และมาบัดนี้พระองค์ทรงให้ส่วนที่เป็นความลับที่สุดของความรู้คือ เพียงแต่ศิโรราบต่อบุคลิกภาพสูงสุดแห่งพระเจ้า ในตอนท้ายของบทที่เก้าพระองค์ตรัสว่า มนฺ-มนาห์ “เพียงแต่ระลึกถึงข้าเสมอ” คำสอนเดียวกันนี้ได้ตรัสซ้ำตรงนี้เพื่อเน้นถึงแก่นสารสาระสำคัญแห่งคำสั่งสอนของ ภควัท-คีตา แก่นสารสาระสำคัญนี้บุคคลธรรมดาทั่วไปจะไม่เข้าใจ แต่ผู้เป็นที่รักยิ่งอันแท้จริงขององค์กฺฤษฺณ หรือสาวกผู้บริสุทธิ์ของพระองค์จึงจะเข้าใจ นี่คือคำสั่งสอนที่สำคัญที่สุดในวรรณกรรมพระเวททั้งหมด สิ่งที่องค์กฺฤษฺณตรัสเกี่ยวกับเรื่องนี้เป็นส่วนสำคัญที่สุดแห่งความรู้ และไม่เพียง อรฺชุน เท่านั้นที่ทรงควรปฏิบัติแต่สิ่งมีชีวิตทั้งหมดก็ควรปฏิบัติตาม