ภควัท-คีตา ฉบับเดิม
บทที่ สิบแปด
บทสรุปความสมบูรณ์แห่งการเสียสละ
โศลก 75
etad guhyam ahaṁ param
yogaṁ yogeśvarāt kṛṣṇāt
sākṣāt kathayataḥ svayam
เอตทฺ คุหฺยมฺ อหํ ปรมฺ
โยคํ โยเคศฺวราตฺ กฺฤษฺณาตฺ
สากฺษาตฺ กถยตห์ สฺวยมฺ
คำแปล
ด้วยพระเมตตาของ วฺยาส ข้าได้สดับฟังการสนทนาที่ลับสุดยอดนี้โดยตรงจากศฺรีกฺฤษฺณ ปรมาจารย์แห่งระบบโยคะทั้งหลาย ผู้ตรัสต่อ อรฺชุน ด้วยพระองค์เอง
คำอธิบาย
วฺยาส ทรงเป็นพระอาจารย์ทิพย์ของ สญฺชย และ สญฺชย ยอมรับว่าด้วยพระเมตตาของ วฺยาส ที่ทำให้ท่านสามารถเข้าใจองค์ภควานฺ เช่นนี้หมายความว่า เราต้องเข้าใจองค์กฺฤษฺณไม่ใช่แบบโดยตรง แต่ผ่านการเชื่อมต่อจากพระอาจารย์ทิพย์ พระอาจารย์ทิพย์เป็นผู้เชื่อมโยงที่โปร่งใส ถึงแม้เป็นความจริงที่เราได้รับประสบการณ์โดยตรง นี่คือความเร้นลับของระบบ ปรมฺปรา เมื่อพระอาจารย์ทิพย์เป็นผู้ที่เชื่อถือได้เราสามารถสดับฟัง ภควัท-คีตา โดยตรงเหมือนกับ อรฺชุน ทรงได้สดับฟัง มีผู้มีฤทธิ์เดชและโยคีมากมายทั่วโลกแต่องค์กฺฤษฺณทรงเป็นปรมาจารย์ของระบบโยคะทั้งหมด คำสั่งสอนขององค์กฺฤษฺณกล่าวไว้อย่างชัดเจนใน ภควัท-คีตา ว่า จงศิโรราบต่อองค์กฺฤษฺณ ผู้ปฏิบัติเช่นนี้เป็นโยคีสูงสุด ได้ยืนยันไว้ในโศลกสุดท้ายของบทที่หกว่า โยคินามฺ อปิ สเรฺวษามฺ…
นารท เป็นสาวกโดยตรงขององค์กฺฤษฺณ และเป็นพระอาจารย์ทิพย์ของ วฺยาส ดังนั้น วฺยาส ก็เป็นผู้ที่เชื่อถือได้เช่นเดียวกับ อรฺชุน เพราะมาในระบบ ปรมฺปรา และ สญฺชย เป็นสาวกโดยตรงของ วฺยาส ดังนั้น ด้วยพระกรุณาธิคุณของ วฺยาส ทำให้ประสาทสัมผัสของ สญฺชย บริสุทธิ์ขึ้น ท่านจึงสามารถเห็นและได้ยินองค์กฺฤษฺณโดยตรง ผู้ที่สามารถได้ยินองค์กฺฤษฺณโดยตรงสามารถเข้าใจความรู้อันเร้นลับนี้ หากไม่มาในระบบ ปรมฺปรา จะไม่สามารถได้ยินองค์กฺฤษฺณ เพราะฉะนั้นความรู้ของท่านจึงจะไม่สมบูรณ์อยู่เสมอ อย่างน้อยก็เท่าที่เกี่ยวกับการเข้าใจ ภควัท-คีตา
ใน ภควัท-คีตา ได้อธิบายระบบโยคะทั้งหมด เช่น กรฺม-โยค, ชฺญาน-โยค และ ภกฺติ-โยค องค์กฺฤษฺณทรงเป็นปรมาจารย์ของระบบโยคะทั้งหลายเหล่านี้ อย่างไรก็ดี เข้าใจว่า อรฺชุน ทรงโชคดีพอที่เข้าใจองค์กฺฤษฺณโดยตรง ดังนั้น ด้วยพระกรุณาธิคุณของ วฺยาส สญฺชย จึงสามารถได้ยินองค์กฺฤษฺณโดยตรง อันที่จริงไม่มีข้อแตกต่างระหว่างการได้ยินโดยตรงจากองค์กฺฤษฺณ และการได้ยินโดยตรงจากองค์กฺฤษฺณโดยผ่านทางพระอาจารย์ทิพย์ผู้เชื่อถือได้ เช่น วฺยาส พระอาจารย์ทิพย์เป็นผู้แทนของ วฺยาสเทว เช่นเดียวกัน ดังนั้น ตามระบบพระเวทในวันคล้ายวันเกิดของพระอาจารย์ทิพย์สาวกจะทำพิธีบูชามีชื่อว่า วฺยาส-ปูชา