ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ สอง

บทสรุป ภควัท-คีตา

โศลก 9

sañjaya uvāca
evam uktvā hṛṣīkeśaṁ
guḍākeśaḥ paran-tapaḥ
na yotsya iti govindam
uktvā tūṣṇīṁ babhūva ha
สญฺชย อุวาจ
เอวมฺ อุกฺตฺวา หฺฤษีเกศํ
คุฑาเกศห์ ปรนฺ-ตปห์
น โยตฺสฺย อิติ โควินฺทมฺ
อุกฺตฺวา ตูษฺณีํ พภูว ห
สญฺชยห์ อุวาจสญฺชย กล่าวว่า; เอวมฺ — ดังนั้น; อุกฺตฺวา — ตรัส; หฺฤษีเกศมฺ — แด่องค์กฺฤษฺณ เจ้าแห่งประสาทสัมผัส; คุฑาเกศห์อรฺชุน เจ้าแห่งผู้ขจัดอวิชชา; ปรมฺ-ตปห์ — ผู้กำราบศัตรู; น โยตฺเสฺย — ข้าพเจ้าจะไม่ต่อสู้; อิติ — ดังนั้น; โควินฺทมฺ — แด่องค์กฺฤษฺณ ผู้ให้ความสุขแด่ประสาทสัมผัส; อุกฺตฺวา — ตรัส; ตูษฺณีมฺ — นิ่งเงียบ; พภูว — มาเป็น; — แน่นอน

คำแปล

สญฺชย กล่าวว่า หลังจากตรัสเช่นนี้แล้ว อรฺชุน ผู้กำราบศัตรูตรัสต่อองค์กฺฤษฺณว่า “ข้าแต่องค์ โควินฺท ข้าพเจ้าจะไม่รบ” และมีอาการสงบนิ่ง

คำอธิบาย

พระราชา ธฺฤตราษฺฏฺร ทรงมีความยินดีมากที่รู้ว่า อรฺชุน ไม่ยอมที่จะรบ และจะหนีออกจากสนามรบเพื่อไปขอทานหาเลี้ยงชีพ แต่ สญฺชย ได้ทำให้ ธฺฤตราษฺฏฺร ทรงผิดหวังอีกครั้งหนึ่งด้วยการกล่าว อรฺชุน ทรงมีความสามารถในการสังหารศัตรู (ปรนฺ-ตปห์) ถึงแม้ในตอนนี้ อรฺชุน จะเปี่ยมไปด้วยความเศร้าโศกที่ไม่ควรเนื่องจากความรักและความห่วงใยที่มีต่อครอบครัว อรฺชุน ทรงยอมศิโรราบมาเป็นสาวกขององค์กฺฤษฺณ พระอาจารย์ทิพย์สูงสุด แสดงให้เห็นว่าในไม่ช้าพระองค์จะเป็นอิสระจากความเศร้าโศกอันไม่ควรซึ่งมีผลมาจากความรักและความห่วงใยในครอบครัว และจะได้รับแสงสว่างจากความรู้อันสมบูรณ์ในการรู้แจ้งแห่งตนหรือ กฺฤษฺณจิตสำนึก จากนั้น อรฺชุน จะทรงลุกขึ้นมาสู้อย่างแน่นอน ดังนั้น ความสุขของ ธฺฤตราษฺฏฺร จะทรงถูกทำลาย เพราะองค์กฺฤษฺณจะทรงทำให้ อรฺชุน ตรัสรู้และจะต่อสู้จนถึงที่สุด