ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ สาม

กรฺม-โยค

โศลก 5

na hi kaścit kṣaṇam api
jātu tiṣṭhaty akarma-kṛt
kāryate hy avaśaḥ karma
sarvaḥ prakṛti-jair guṇaiḥ
น หิ กศฺจิตฺ กฺษณมฺ อปิ
ชาตุ ติษฺฐตฺยฺ อกรฺม-กฺฤตฺ
การฺยเต หฺยฺ อวศห์ กรฺม
สรฺวห์ ปฺรกฺฤติ-ไชรฺ คุไณห์
— ไม่; หิ — แน่นอน; กศฺจิตฺ — ทุกคน; กฺษณมฺ — ชั่วครู่; อปิ — เช่นกัน; ชาตุ — ไม่ว่าในเวลาใด; ติษฺฐติ — คงอยู่; อกรฺม-กฺฤตฺ — ไม่ทำอะไร; การฺยเต — ถูกบังคับให้ทำ; หิ — แน่นอน; อวศห์ — อย่างช่วยไม่ได้; กรฺม — งาน; สรฺวห์ — ทั้งหมด; ปฺรกฺฤติ-ไชห์ — เกิดขึ้นจากระดับของธรรมชาติวัตถุ; คุไณห์ — โดยคุณสมบัติ

คำแปล

ทุกคนถูกบังคับให้ทำงานตามคุณสมบัติที่ตนได้รับมาจากระดับต่างๆ ของธรรมชาติวัตถุอย่างช่วยไม่ได้ ดังนั้น จึงไม่มีใครสามารถหยุดการกระทำบางสิ่งบางอย่างได้แม้แต่วินาทีเดียว

คำอธิบาย

มันไม่ใช่ร่างกายที่มีความกระตือรือร้นอยู่เสมอ แต่เป็นธรรมชาติของดวงวิญญาณต่างหาก หากไม่มีดวงวิญญาภายอยู่ในร่างกายแล้วร่างกายนั้นก็จะไม่สามารถเคลื่อนไหวได้ ร่างกายเป็นเพียงพาหนะที่ไร้ชีวิตที่จำเป็นต้องให้ดวงวิญญาณเป็นผู้สั่งงาน ดวงวิญญาณเป็นผู้ที่มีความตื่นตัวอยู่เสมอ ไม่สามารถหยุดนิ่งได้แม้แต่เสี้ยววินาทีเดียว เมื่อเป็นเช่นนี้ดวงวิญญาณควรปฏิบัติงานที่ดีในกฺฤษฺณจิตสำนึก มิฉะนั้นดวงวิญญาณจะไปปฏิบัติในอาชีพการงานที่พลังงานแห่งความหลงเป็นผู้บงการ การไปสัมผัสกับพลังงานวัตถุนั้นดวงวิญญาณจะได้รับระดับแห่งวัตถุเข้ามา และการจะทำให้ดวงวิญญาณบริสุทธิ์ขึ้นจากความผูกพันเช่นนี้มีความจำเป็นที่จะต้องปฏิบัติหน้าที่ที่ได้กำหนดไว้ใน ศาสฺตฺร หากดวงวิญญาณปฏิบัติหน้าที่ตามธรรมชาติของตนในกฺฤษฺณจิตสำนึก อะไรก็แล้วแต่ที่สามารถทำได้จะเป็นสิ่งที่ดีสำหรับตนเอง ศฺรีมทฺ-ภาควตมฺ (1.5.17) ยืนยันไว้ดังนี้

ตฺยกฺตฺวา สฺว-ธรฺมํ จรณามฺพุชํ หเรรฺ
ภชนฺนฺ อปโกฺว ’ถ ปเตตฺ ตโต ยทิ
ยตฺร กฺว วาภทฺรมฺ อภูทฺ อมุษฺย กึ
โก วารฺถ อาปฺโต ’ภชตำ สฺว-ธรฺมตห์

“หากผู้ใดเริ่มรับเอากฺฤษฺณจิตสำนึกไปปฏิบัติ ถึงแม้ว่าเขาอาจจะไม่ปฏิบัติตามหน้าที่ที่กำหนดไว้ใน ศาสฺตฺร หรือไม่ปฏิบัติการอุทิศตนเสียสละรับใช้อย่างถูกต้อง และแม้ว่าเขาอาจจะตกลงต่ำกว่ามาตรฐาน เขาจะไม่สูญเสียและจะไม่มีความชั่วร้ายใดๆ สำหรับเขา แต่ถ้าหากว่าเขาปฏิบัติตามคำสั่งสอนของ ศาสฺตฺร ทั้งหมดเพื่อความบริสุทธิ์แล้วไม่มีกฺฤษฺณจิตสำนึก เขาจะได้รับประโยชน์อันใด” ดังนั้น วิธีการที่ทำให้บริสุทธิ์จึงมีความจำเป็น เพื่อที่จะมาถึงจุดแห่งกฺฤษฺณจิตสำนึกนี้ ฉะนั้น สนฺนฺยาส หรือวิธีการที่ทำให้บริสุทธิ์อื่นใดก็เพื่อที่จะช่วยให้เราไปถึงจุดมุ่งหมายสูงสุด คือ มีกฺฤษฺณจิตสำนึก ถ้าหากว่าไปไม่ถึงจุดนั้นทุกสิ่งทุกอย่างถือว่าล้มเหลว