ภควัท-คีตา ฉบับเดิม
บทที่ สี่
ความรู้ทิพย์
โศลก 33
jñāna-yajñaḥ paran-tapa
sarvaṁ karmākhilaṁ pārtha
jñāne parisamāpyate
ชฺญาน-ยชฺญห์ ปรนฺ-ตป
สรฺวํ กรฺมาขิลํ ปารฺถ
ชฺญาเน ปริสมาปฺยเต
คำแปล
โอ้ ผู้กำราบศัตรู การบูชาที่ปฏิบัติในความรู้ ยังดีกว่าการบูชาด้วยเพียงสิ่งของวัตถุเท่านั้น โอ้ โอรสพระนาง ปฺฤถา ในที่สุดการถวายการบูชาของงานทั้งหมดจะมาจบลงที่ความรู้ทิพย์
คำอธิบาย
จุดมุ่งหมายของการถวายบูชาทั้งหมดเพื่อให้มาถึงระดับแห่งความรู้อันสมบูรณ์ หลุดพ้นจากความทุกข์ทางวัตถุ และในที่สุดจะมาปฏิบัติรับใช้ทิพย์ต่อองค์ภควานฺ (กฺฤษฺณจิตสำนึก) ด้วยความรัก มีความเร้นลับเกี่ยวกับกิจกรรมต่างๆ ในการถวายบูชาทั้งหมดนี้ และเราควรทราบความเร้นลับนี้ บางครั้งการถวายบูชามาในรูปแบบต่างๆ กันตามความศรัธทาโดยเฉพาะของผู้ปฏิบัติ เมื่อความศรัทธาของเราไปถึงระดับแห่งความรู้ทิพย์ ผู้ปฏิบัติการถวายบูชาควรพิจารณาได้ว่าเป็นผู้ที่เจริญกว่าพวกที่เพียงแต่ถวายบูชาสิ่งของโดยไม่มีความรู้เช่นนี้ หากปราศจากซึ่งความรู้ การถวายบูชายังคงอยู่ในระดับวัตถุ และไม่ได้รับผลประโยชน์ทิพย์ ความรู้ที่แท้จริง คือ การมาถึงจุดสุดยอดในกฺฤษฺณจิตสำนึก ซึ่งเป็นระดับสูงสุดของความรู้ทิพย์ ปราศจากการพัฒนาความรู้ การถวายบูชาเป็นเพียงกิจกรรมทางวัตถุ อย่างไรก็ดี เมื่อพัฒนาไปถึงระดับความรู้ทิพย์กิจกรรมทั้งหมดนั้นก็จะขึ้นไปสู่ระดับทิพย์ มันขึ้นอยู่กับจิตสำนึกที่แตกต่างกัน กิจกรรมถวายการบูชาบางครั้งเรียกว่า กรฺม-กาณฺฑ (กิจกรรมเพื่อผลทางวัตถุ) และบางครั้งเป็น ชฺญาน-กาณฺฑ (ความรู้เพื่อแสวงหาสัจธรรม) เมื่อในที่สุดมาจบลงที่ความรู้จะดีกว่า