ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ ห้า

กรฺม-โยค การปฏิบัติในกฺฤษฺณจิตสำนึก

โศลก 14

na kartṛtvaṁ na karmāṇi
lokasya sṛjati prabhuḥ
na karma-phala-saṁyogaṁ
svabhāvas tu pravartate
น กรฺตฺฤตฺวํ น กรฺมาณิ
โลกสฺย สฺฤชติ ปฺรภุห์
น กรฺม-ผล-สํโยคํ
สฺวภาวสฺ ตุ ปฺรวรฺตเต
— ไม่; กรฺตฺฤตฺวมฺ — ความเป็นเจ้าของ; — ไม่; กรฺมาณิ — กิจกรรม; โลกสฺย — ของประชาชน; สฺฤชติ — สร้าง; ปฺรภุห์ — เจ้านายของนครแห่งร่างกาย; — ไม่; กรฺม-ผล — ด้วยผลของกิจกรรม; สํโยคมฺ — เชื่อม; สฺวภาวห์ — ระดับของธรรมชาติวัตถุ; ตุ — แต่; ปฺรวรฺตเต — ปฏิบัติ

คำแปล

วิญญาณในร่างเป็นเจ้าเมืองแห่งร่างกายของเขา ไม่สร้างกิจกรรมใดๆ หรือว่าไม่ชักนำให้ผู้คนกระทำการใดๆ หรือเขาไม่สร้างผลของการกระทำใดๆ ทั้งหมดนี้บัญญัติโดยระดับแห่งธรรมชาติวัตถุ

คำอธิบาย

สิ่งมีชีวิตซึ่งจะอธิบายในบทที่เจ็ดเป็นหนึ่งในพลังงาน หรือธรรมชาติขององค์ภควานฺ แต่แตกต่างจากวัตถุซึ่งเป็นอีกธรรมชาติหนึ่งที่ต่ำกว่าขององค์ภควานฺ อย่างไรก็ดี สิ่งมีชีวิตหรือธรรมชาติที่สูงกว่าได้มาสัมผัสกับธรรมชาติวัตถุตั้งแต่โบราณกาล ร่างกายอันไม่ถาวรหรือสถานที่พำนักวัตถุที่เขาได้รับเป็นต้นเหตุของกิจกรรม และวิบากกรรมต่างๆ นานา การมีชีวิตอยู่ในบรรยากาศวัตถุเช่นนี้ เขาจึงได้รับความทุกข์จากผลกรรมของร่างกาย เนื่องจากสำคัญตัวเองกับร่างกาย (ในอวิชชา) ความอวิชชาเป็นต้นเหตุแห่งความทุกข์ และความเศร้าโศกทางร่างกายที่รับเอามาตั้งแต่โบราณกาล ทันทีที่สิ่งมีชีวิตตีตัวออกห่างจากกิจกรรมทางร่างกาย ก็จะมีอิสรเสรีจากวิบากกรรมด้วย ตราบใดที่ยังอยู่ในนครแห่งร่างกายอาจดูเหมือนว่าเป็นเจ้านาย แต่แท้ที่จริงไม่ได้เป็นทั้งเจ้าของ หรือผู้ควบคุมการกระทำ และผลกรรมของร่างกาย เขาเพียงแต่อยู่ในใจกลางมหาสมุทรวัตถุดิ้นรนเพื่อความอยู่รอด คลื่นแห่งมหาสมุทรกำลังซัดพาไป และตัวเขาควบคุมมันไม่ได้ ผลสรุปที่ดีที่สุดของเขา คือ ออกจากมหาสมุทรนี้ด้วยกฺฤษฺณจิตสำนึกทิพย์ ซึ่งเป็นสิ่งเดียวเท่านั้นที่จะช่วยเขาให้พ้นจากความยุ่งยากทั้งปวง