ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ หก

ธฺยาน-โยค

โศลก 11-12

śucau deśe pratiṣṭhāpya
sthiram āsanam ātmanaḥ
nāty-ucchritaṁ nāti-nīcaṁ
cailājina-kuśottaram
ศุเจา เทเศ ปฺรติษฺฐาปฺย
สฺถิรมฺ อาสนมฺ อาตฺมนห์
นาตฺยฺ-อุจฺฉฺริตํ นาติ-นีจํ
ไจลาชิน-กุโศตฺตรมฺ
tatraikāgraṁ manaḥ kṛtvā
yata-cittendriya-kriyaḥ
upaviśyāsane yuñjyād
yogam ātma-viśuddhaye
ตไตฺรกาคฺรํ มนห์ กฺฤตฺวา
ยต-จิตฺเตนฺทฺริย-กฺริยห์
อุปวิศฺยาสเน ยุญฺชฺยาทฺ
โยคมฺ อาตฺม-วิศุทฺธเย
ศุเจา — ในความถูกต้อง; เทเศ — แผ่นดิน; ปฺรติษฺฐาปฺย — วาง; สฺถิรมฺ — มั่นคง; อาสนมฺ — ที่นั่ง; อาตฺมนห์ — ตัวเขา; — ไม่; อติ — เกินไป; อุจฺฉฺริตมฺ — สูง; — ไม่; อติ — เกินไป; นีจมฺ — ต่ำ; ไจล-อชิน — ผ้านุ่ม และหนังกวาง; กุศ — และหญ้า กุศ; อุตฺตรมฺ — คลุม; ตตฺร — ข้างบน; เอก-อคฺรมฺ — ตั้งใจเป็นหนึ่ง; มนห์ — จิตใจ; กฺฤตฺวา — ทำ; ยต-จิตฺต — ควบคุมจิตใจ; อินฺทฺริย — ประสาทสัมผัส; กฺริยห์ — และกิจกรรม; อุปวิศฺย — นั่ง; อาสเน — บนที่นั่ง; ยุญฺชฺยาตฺ — ควรปฏิบัติ; โยคมฺ — ฝึกปฏิบัติโยคะ; อาตฺม — หัวใจ; วิศุทฺธเย — เพื่อให้บริสุทธิ์

คำแปล

ในการฝึกปฏิบัติโยคะ เขาควรไปที่สถานที่สันโดษ และควรวางหญ้า กุศ บนพื้น จากนั้นคลุมด้วยหนังกวาง และผ้านุ่ม ที่นั่งไม่ควรสูง หรือต่ำเกินไป และควรอยู่ในสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ จากนั้นโยคีควรนั่งบนที่นั่งนี้ด้วยความแน่วแน่มั่นคง ฝึกปฏิบัติโยคะเพื่อให้หัวใจสะอาดบริสุทธิ์ด้วยการควบคุมจิตใจ ประสาทสัมผัส และกิจกรรมของตนเอง ตั้งมั่นจิตอยู่ที่จุดเดียว

คำอธิบาย

“สถานที่ศักดิ์สิทธิ์” หมายถึง สถานที่ที่ควรเคารพสักการะ ในประเทศอินเดียโยคีนักทิพย์นิยม หรือสาวกนั้นล้วนกันออกจากบ้าน และไปพำนักอยู่ในสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ เช่น ปฺรยาค, มถุรา, วฺฤนฺทาวน, หฺฤษีเกศ และหรฺทฺวรฺ ในความสันโดษจะฝึกปฏิบัติโยคะ ณ สถานที่ที่แม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ เช่น ยะมุนา และคงคาไหลผ่าน แต่ส่วนใหญ่จะเป็นไปไม่ได้โดยเฉพาะชาวตะวันตก สิ่งที่เรียกว่าสมาคมโยคะในเมืองใหญ่ๆ อาจประสบความสำเร็จในผลกำไรทางวัตถุ แต่ว่าไม่เหมาะสมเลยในการฝึกปฏิบัติโยคะที่แท้จริง ผู้ที่ควบคุมตนเองไม่ได้ และผู้ที่จิตใจไม่สงบไม่สามารถฝึกปฏิบัติสมาธิได้ ฉะนั้น ใน พฺฤหนฺ-นารทีย ปุราณ ได้กล่าวไว้ว่าใน กลิ-ยุค (ยุคปัจจุบัน) เมื่อคนทั่วไปมีอายุสั้น เฉื่อยชาในความรู้ทิพย์ และถูกรบกวนจากความวิตกกังวลต่างๆ อยู่เสมอ วิธีที่ดีที่สุดในการรู้แจ้งทิพย์ คือ การสวดภาวนาพระนามอันศักดิ์สิทธิ์ขององค์ภควานฺ

หเรรฺ นาม หเรรฺ นาม
หเรรฺ นาไมว เกวลมฺ
กเลา นาสฺตฺยฺ เอว นาสฺตฺยฺ เอว
นาสฺตฺยฺ เอว คติรฺ อนฺยถา

“ในยุคแห่งการทะเลาะวิวาท และมือถือสากปากถือศีลนี้ วิธีแห่งความหลุดพ้น คือ การร้องเพลงสวดภาวนาพระนามอันศักดิ์สิทธิ์ขององค์ภควานฺ ไม่มีหนทางอื่น ไม่มีหนทางอื่น และไม่มีหนทางอื่น”