ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ หก

ธฺยาน-โยค

โศลก 25

śanaiḥ śanair uparamed
buddhyā dhṛti-gṛhītayā
ātma-saṁsthaṁ manaḥ kṛtvā
na kiñcid api cintayet
ศไนห์ ศไนรฺ อุปรเมทฺ
พุทฺธฺยา ธฺฤติ-คฺฤหีตยา
อาตฺม-สํสฺถํ มนห์ กฺฤตฺวา
น กิญฺจิทฺ อปิ จินฺตเยตฺ
ศไนห์ — ทีละน้อย; ศไนห์ — ทีละขั้น; อุปรเมตฺ — เขาควรระงับ; พุทฺธฺยา — ด้วยปัญญา; ธฺฤติ-คฺฤหีตยา — ปฏิบัติด้วยความมั่นใจ; อาตฺม-สํสฺถมฺ — วางอยู่ในความเป็นทิพย์; มนห์ — จิตใจ; กฺฤตฺวา — ทำ; — ไม่; กิญฺจิตฺ — สิ่งอื่นใด; อปิ — แม้; จินฺตเยตฺ — ควรคิดถึงมัน

คำแปล

เราควรค่อยๆ สถิตในสมาธิด้วยวิถีทางแห่งปัญญา และมีความมั่นใจอย่างเต็มเปี่ยม ดังนั้น จิตใจควรตั้งมั่นอยู่ที่ตนเองเท่านั้น และไม่ควรคิดถึงสิ่งอื่นใดอีก

คำอธิบาย

ด้วยความมั่นใจ และสติปัญญาที่ถูกต้องเราควรค่อยๆ หยุดกิจกรรมทางประสาทสัมผัส เช่นนี้เรียกว่า ปฺรตฺยาหาร จิตใจถูกควบคุมด้วยความมั่นใจ สมาธิ และหยุดกิจกรรมทางประสาทสัมผัส ทำให้สามารถที่จะควบคุมจิตใจได้ และควรสถิตในสมาธิ ในขณะนั้นจะไม่มีอันตรายใดๆ เกี่ยวกับการปฏิบัติตามแนวคิดชีวิตทางวัตถุอีกต่อไป อีกนัยหนึ่ง คือ ถึงแม้ว่าจะพัวพันอยู่กับวัตถุ ตราบที่ยังมีร่างวัตถุอยู่ ก็ไม่ควรคิดถึงการสนองประสาทสัมผัส เราไม่ควรคิดถึงความสุขอื่นใดนอกจากความสุขแห่งองค์ภควานฺ ระดับนี้บรรลุได้โดยง่ายดายด้วยการฝึกปฏิบัติกฺฤษฺณจิตสำนึกโดยตรง