ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ หก

ธฺยาน-โยค

โศลก 3

ārurukṣor muner yogaṁ
karma kāraṇam ucyate
yogārūḍhasya tasyaiva
śamaḥ kāraṇam ucyate
อารุรุกฺโษรฺ มุเนรฺ โยคํ
กรฺม การณมฺ อุจฺยเต
โยคารูฒสฺย ตไสฺยว
ศมห์ การณมฺ อุจฺยเต
อารุรุกฺโษห์ — ผู้ที่เพิ่งเริ่มโยคะ; มุเนห์ — ของนักปราชญ์; โยคมฺ — ระบบโยคะแปดระดับ; กรฺม — งาน; การณมฺ — วิถีทาง; อุจฺยเต — กล่าวว่า; โยค — โยคะแปดระดับ; อารูฒสฺย — ของผู้ได้รับแล้ว; ตสฺย — ของเขา; เอว — แน่นอน; ศมห์ — หยุดกิจกรรมทางวัตถุทั้งหมด; การณมฺ — วิถีทาง; อุจฺยเต — กล่าวว่า

คำแปล

สำหรับผู้เริ่มต้นในระบบโยคะแปดระดับ กล่าวไว้ว่า การทำงาน คือ วิถีทาง และสำหรับผู้ที่พัฒนาในโยคะแล้วกล่าวไว้ว่า การหยุดกิจกรรมทางวัตถุทั้งหมด คือ วิถีทาง

คำอธิบาย

วิธีการเชื่อมสัมพันธ์ระหว่างตัวเรากับองค์ภควานฺเรียกว่า โยคะ อาจเปรียบเทียบได้กับขั้นบันได เพื่อบรรลุถึงความรู้แจ้งทิพย์สูงสุด ขั้นบันไดนี้เริ่มต้นจากสภาวะวัตถุต่ำสุดของสิ่งมีชีวิต และสูงขึ้นไปจนถึงความรู้แจ้งแห่งตนอย่างสมบูรณ์ในชีวิตทิพย์ที่บริสุทธิ์ ตามระดับแห่งความเจริญก้าวหน้า ส่วนต่างๆ ของขั้นบันไดมีชื่อเรียกต่างกัน แต่รวมกันทั้งหมดเป็นขั้นบันไดที่สมบูรณ์เรียกว่า โยคะ และอาจแบ่งออกเป็นสามส่วน คือ ชฺญาน-โยค, ธฺยาน-โยค และ ภกฺติ-โยค ขั้นแรกของบันได เรียกว่า ระดับ โยคารุรุกฺษุ และขั้นสูงสุดเรียกว่า โยคารูฒ

เกี่ยวกับระบบโยคะแปดระดับนั้น เป็นการพยายามขั้นต้นเพื่อเข้าไปสู่สมาธิด้วยหลักธรรมแห่งชีวิต และฝึกปฏิบัติท่านั่งต่างๆ (ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการบริหารร่างกาย) ถือว่าเป็นกิจกรรมทางวัตถุเพื่อหวังผล กิจกรรมเช่นนี้ทั้งหมดจะนำให้บรรลุความสมดุลทางจิตใจอย่างสมบูรณ์เพื่อควบคุมประสาทสัมผัส เมื่อประสบความสำเร็จในการฝึกสมาธิ เขาจะหยุดกิจกรรมทั้งหมดที่รบกวนจิตใจ

อย่างไรก็ดี บุคคลในกฺฤษฺณจิตสำนึกสถิตในระดับสมาธิตั้งแต่ตอนเริ่มต้น เนื่องจากเขาระลึกถึงองค์กฺฤษฺณเสมอ และปฏิบัติรับใช้องค์กฺฤษฺณอยู่ตลอดเวลา ซึ่งพิจารณาว่าหยุดกิจกรรมทางวัตถุทั้งหมดโดยปริยาย