ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ หก

ธฺยาน-โยค

โศลก 32

ātmaupamyena sarvatra
samaṁ paśyati yo ’rjuna
sukhaṁ vā yadi vā duḥkhaṁ
sa yogī paramo mataḥ
อาตฺเมาปเมฺยน สรฺวตฺร
สมํ ปศฺยติ โย ’รฺชุน
สุขํ วา ยทิ วา ทุห์ขํ
ส โยคี ปรโม มตห์
อาตฺม — ด้วยตัวเขา; เอาปเมฺยน — ด้วยการเปรียบเทียบ; สรฺวตฺร — ทุกหนทุกแห่ง; สมมฺ — เท่าเทียมกัน; ปศฺยติ — เห็น; ยห์ — เขาผู้ซึ่ง; อรฺชุน — โอ้ อรฺชุน; สุขมฺ — ความสุข; วา — หรือ; ยทิ — ถ้า; วา — หรือ; ทุห์ขมฺ — ความทุกข์; สห์ — เช่นนี้; โยคี — นักทิพย์นิยม; ปรมห์ — สมบูรณ์; มตห์ — พิจารณา

คำแปล

จากการเปรียบเทียบกับตัวเขาเอง โยคีผู้สมบูรณ์เห็นสิ่งมีชีวิตทั้งหลายด้วยความเสมอภาคอย่างแท้จริง ทั้งในขณะที่พวกเขามีความสุข และในขณะที่มีความทุกข์ โอ้ อรฺชุน

คำอธิบาย

ผู้มีกฺฤษฺณจิตสำนึกเป็นโยคีที่สมบูรณ์ เขารู้ถึงความสุข และความทุกข์ของทุกๆ คนโดยอาศัยประสบการณ์ส่วนตัว สาเหตุแห่งความทุกข์ของสิ่งมีชีวิต คือ การลืมความสัมพันธ์ของตนเองกับองค์ภควานฺ และสาเหตุแห่งความสุข คือ รู้ว่าองค์ศฺรีกฺฤษฺณทรงเป็นผู้มีความสุขเกษมสำราญสูงสุดในกิจกรรมทั้งหลายของมนุษย์ องค์กฺฤษฺณทรงเป็นเจ้าของแผ่นดินและดาวเคราะห์ทั้งหมด และองค์กฺฤษฺณทรงเป็นเพื่อนผู้มีความจริงใจที่สุดของมวลชีวิต โยคีที่สมบูรณ์รู้ว่าสิ่งมีชีวิตผู้อยู่ในสภาวะของระดับแห่งธรรมชาติวัตถุ อยู่ภายใต้อำนาจของความทุกข์ทางวัตถุสามคำรบ เนื่องมาจากการลืมความสัมพันธ์ระหว่างตนเองกับองค์กฺฤษฺณ เพราะว่าผู้ที่อยู่ในกฺฤษฺณจิตสำนึกมีความสุข จึงพยายามแจกจ่ายความรู้แห่งองค์กฺฤษฺณนี้ไปทั่วทุกหนทุกแห่ง เพราะว่าโยคีที่สมบูรณ์พยายามประกาศความสำคัญในการมาเป็นกฺฤษฺณจิตสำนึก จึงเป็นคนใจบุญที่ดีที่สุดในโลก และเป็นคนรับใช้ที่น่ารักที่สุดขององค์ภควานฺ น จ ตสฺมานฺ มนุเษฺยษุ กศฺจินฺ เม ปฺริย-กฺฤตฺตมห์ (ภค.18.69) อีกนัยหนึ่ง สาวกของพระองค์มุ่งบำรุงสุขแด่มวลชีวิตอยู่เสมอ ด้วยเหตุนี้จึงเป็นมิตรแท้ของทุกๆ คน เขาเป็นโยคีที่ดีที่สุด เพราะว่าไม่ปรารถนาความสมบูรณ์ในโยคะเพื่อผลประโยชน์ส่วนตัว แต่พยายามเพื่อคนอื่น เขาไม่อิจฉาเพื่อนสิ่งมีชีวิตด้วยกัน นี่คือข้อแตกต่างระหว่างสาวกผู้บริสุทธิ์ขององค์ภควานฺ และโยคีผู้ที่สนใจเพียงแต่ความเจริญก้าวหน้าของตนเองเท่านั้น โยคีผู้ที่ถอนตัวไปอยู่อย่างสันโดษเพื่อทำสมาธิโดยสมบูรณ์ อาจไม่สมบูรณ์บริบูรณ์เท่ากับสาวกผู้ที่พยายามอย่างดีที่สุดเพื่อให้ทุกๆ คนได้มีกฺฤษฺณจิตสำนึก