ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ หก

ธฺยาน-โยค

โศลก 4

yadā hi nendriyārtheṣu
na karmasv anuṣajjate
sarva-saṅkalpa-sannyāsī
yogārūḍhas tadocyate
ยทา หิ เนนฺทฺริยารฺเถษุ
น กรฺมสฺวฺ อนุษชฺชเต
สรฺว-สงฺกลฺป-สนฺนฺยาสี
โยคารูฒสฺ ตโทจฺยเต
ยทา — เมื่อ; หิ — แน่นอน; — ไม่; อินฺทฺริย-อรฺเถษุ — ในการสนองประสาทสัมผัส; — ไม่เคย; กรฺมสุ — ในกิจกรรมเพื่อผลทางวัตถุ; อนุษชฺชเต — ผู้จำเป็นปฏิบัติ; สรฺว-สงฺกลฺป — ของความต้องการทางวัตถุทั้งปวง; สนฺนฺยาสี — ผู้สละทางโลก; โยค-อารูฒห์ — เจริญในโยคะ; ตทา — ในเวลานั้น; อุจฺยเต — กล่าวว่า

คำแปล

กล่าวได้ว่าบุคคลผู้นี้เจริญในโยคะแล้ว หากเขาได้สละความต้องการทางวัตถุทั้งปวง และไม่ปฏิบัติตนเพื่อสนองประสาทสัมผัส หรือได้ปฏิบัติในกิจกรรมเพื่อผลทางวัตถุ

คำอธิบาย

เมื่อบุคคลปฏิบัติอย่างเต็มที่ในการรับใช้ทิพย์ด้วยความรักต่อองค์ภควานฺ เขาจะมีความสุขอยู่ในตัว ดังนั้น จึงไม่ปฏิบัติเพื่อสนองประสาทสัมผัส หรือปฏิบัติในกิจกรรมเพื่อผลทางวัตถุอีกต่อไป ไม่เช่นนั้นจะเราต้องปฏิบัติเพื่อสนองประสาทสัมผัส เพราะว่าไม่มีผู้ใดสามารถมีชีวิตอยู่ได้โดยไม่มีกิจกรรมใดๆ เลย หากปราศจากกฺฤษฺณจิตสำนึก เราต้องแสวงหากิจกรรมที่มีตนเองเป็นศูนย์กลาง หรือกิจกรรมที่เห็นแก่ตัวในวงกว้าง แต่บุคคลในกฺฤษฺณจิตสำนึกสามารถทำทุกสิ่งทุกอย่างเพื่อความพึงพอพระทัยขององค์กฺฤษฺณ ดังนั้น จึงไม่ยึดติดกับการสนองประสาทสัมผัสโดยสมบูรณ์ ผู้ที่ไม่มีความรู้แจ้งเช่นนี้จะต้องพยายามหลบหนีความต้องการทางวัตถุอย่างผิดธรรมชาติ ก่อนที่จะพัฒนาไปถึงขั้นบันไดสูงสุดแห่งโยคะ