ภควัท-คีตา ฉบับเดิม

บทที่ แปด

การบรรลุถึงองค์ภควานฺ

โศลก 26

śukla-kṛṣṇe gatī hy ete
jagataḥ śāśvate mate
ekayā yāty anāvṛttim
anyayāvartate punaḥ
ศุกฺล-กฺฤษฺเณ คตี หฺยฺ เอเต
ชคตห์ ศาศฺวเต มเต
เอกยา ยาตฺยฺ อนาวฺฤตฺติมฺ
อนฺยยาวรฺตเต ปุนห์
ศุกฺล — แสงสว่าง; กฺฤษฺเณ — และความมืด; คตี — วิธีการจากไป; หิ — แน่นอน; เอเต — ทั้งสอง; ชคตห์ — ของโลกวัตถุ; ศาศฺวเต — ของคัมภีร์พระเวท; มเต — ในความเห็น; เอกยา — ของผู้หนึ่ง; ยาติ — ไป; อนาวฺฤตฺติมฺ — ไม่มีการกลับ; อนฺยยา — ของอีกผู้หนึ่ง; อาวรฺตเต — กลับมา; ปุนห์ — อีกครั้งหนึ่ง

คำแปล

ตามความเห็นของคัมภีร์พระเวทมีวิธีในการจากโลกนี้ไปสองวิธี วิธีที่หนึ่งจากไปในแสงสว่าง และอีกวิธีหนึ่งจากไปในความมืด เมื่อผู้ใดจากไปในแสงสว่าง เขาไม่ต้องกลับมา แต่เมื่อผู้ใดจากไปในความมืด เขาจะกลับมา

คำอธิบาย

เกี่ยวกับการจากไปและการกลับมานี้ อาจารฺย พลเทว วิทฺยาภูษณ ได้อ้างอิงจาก ฉานฺโทคฺย อุปนิษทฺ (5.10.3-5) ว่าพวกที่ทำงานเพื่อผลทางวัตถุ และพวกที่คาดคะเนทางปรัชญาจะไปๆ มาๆ อยู่เสมอ ตั้งแต่สมัยดึกดำบรรพ์ อันที่จริงพวกนี้ไม่บรรลุถึงความหลุดพ้นสูงสุดเพราะว่าไ่ม่ได้ศิโรราบต่อองค์กฺฤษฺณ