ถึงแม้ว่าหนังสือ ภควัท-คีตา จะได้รับความนิยมจากการพิมพ์และการอ่านอย่างแพร่หลายเดิมทีเป็นตอนหนึ่งของ มหาภารต ซึ่งเป็นวรรณกรรมประวัติศาสตร์ภาษาสนสกฤต มหาภารต จะกล่าวถึงสถานการณ์ซึ่งนำสู่ยุคปัจจุบันคือ กลิ-ยุค (กลียุค) มันเป็นจุดเริ่มต้นของยุคนี้ กลียุคได้เริ่มขึ้นเมื่อประมาณห้าพันปีก่อนซึ่งองค์ศฺรีกฺฤษฺณทรงตรัส ภควัท-คีตา ให้แก่ อรฺชุน ผู้ทรงเป็นทั้งสหายและสาวกของพระองค์

การสนทนาครั้งนี้เป็นการสนทนาปรัชญาและธรรมะอันยิ่งใหญ่ที่สุดที่มนุษย์เคยรู้จักมาก่อน ซึ่งเกิดขึ้นก่อนเกิดสงครามอย่างรุนแรงในราชวงศ์ กฺษตฺริย ระหว่างโอรสหนึ่งร้อยองค์ของ ธฺฤตราษฺฏฺร และฝ่ายตรงข้าม ปาณฺฑว โอรสของ ปาณฺฑุ ผู้ซึ่งเป็นญาติกัน

ธฺฤตราษฺฏฺร และ ปาณฺฑุ ทรงเป็นพี่น้องกันประสูติในราชวงศ์ กุรุ สืบเชื้อสายมาจากพระราชา ภรต (ภา-ระ-ตะ) ผู้ทรงปกครองโลก ในอดีตพระนาม มหาภารต มาจากพระราชาองค์นี้ เนื่องจาก ธฺฤตราษฺฏฺร ทรงเป็นพระเชษฐาที่ประสูติมามีพระเนตรพิการ บัลลังก์ซึ่งควรจะเป็นของพระองค์จึงตกมาเป็นของพระอนุชา ปาณฺฑุ

เมื่อ ปาณฺฑุ สวรรคตในขณะที่พระชันษายังไม่มากนัก โอรสห้าพระองค์ คือ ยุธิษฺฐิร ภีม อรฺชุน นกุล และ สหเทว ทรงได้อยู่ภายใต้การดูแลของ ธฺฤตราษฺฏฺร ผู้ทรงขึ้นครองราชย์แทน ปาณฺฑุ ดังนั้น พระโอรสของ ธฺฤตราษฺฏฺร และพระโอรสของ ปาณฺฑุ ทรงเจริญเติบโตในพระราชวังเดียวกัน ทั้งสองราชวงศ์ได้รับการฝึกฝนศิลปะการทําศึกสงครามจากพระอาจารย์ผู้ชํานาญ โทฺรณ และมีพระอัยกา ภีษฺม ที่เคารพนับถือเป็นผู้ให้คําปรึกษา

แต่พระโอรสของ ธฺฤตราษฺฏฺร โดยเฉพาะโอรสองค์แรก ทุโรฺยธน ทรงมีความเกลียดชังและอิจฉา ปาณฺฑว ธฺฤตราษฺฏฺร ผู้ทรงมีพระเนตรบอดและจิตใจอ่อนแอ ทรงประสงค์ให้โอรสของพระองค์ขึ้นครองราชย์แทน ปาณฺฑว

เมื่อได้รับอนุญาตจาก ธฺฤตราษฺฏฺร ทุโรฺยธน จึงวางแผนสังหารโอรสทั้งหมดของ ปาณฺฑุ แต่เสด็จอา วิทุร และองค์กฺฤษฺณ ผู้ทรงเป็นพระญาติคอยระวังและปกป้อง ปาณฺฑว จึงรอดพ้นจากการลอบปลงพระชนม์หลายครั้ง

ศฺรีกฺฤษฺณทรงไม่ใช่บุคคลธรรมดาสามัญ แต่ทรงเป็นองค์ภควานฺ เสด็จลงมาบนโลกนี้ และทรงแสดงบทบาทเป็นเจ้าชายร่วมสมัย ในบทบาทนี้เองพระองค์ทรงเป็นหลานของพระนาง กุนฺตี หรือพระนาง ปฺฤถา มเหสีของ ปาณฺฑุ และพระมารดาของ ปาณฺฑว ดังนั้น ทั้งสองพระองค์ทรงเป็นญาติกัน และทรงเป็นผู้ทํานุบํารุงศาสนานิรันดร องค์กฺฤษฺณทรงโปรดโอรสของ ปาณฺฑุ ผู้ทรงคุณธรรม จึงทรงให้ความคุ้มครองแก่เหล่าพระองค์

ในที่สุด ทุโรฺยธน ผู้ฉลาดแกมโกงทรงท้าทาย ปาณฺฑว ให้เล่นเกมการพนัน ในการเล่มเกมแห่งโชคชะตาในครั้งนั้น ทุโรฺยธน และพระอนุชาได้เข้าครอบครองพระนาง เทฺราปที พระชายาผู้บริสุทธิ์และจงรักภักดีของ ปาณฺฑว พระนางทรงตกเป็นเหยื่อจากการพนันในครั้งนั้น โดยโดนดูถูกด้วยการพยายามเปลื้องผ้านางต่อหน้าเจ้าชายและกษัตริย์ทั้งหลายในสถานที่ชุมนุม ด้วยพลังอํานาจทิพย์ขององค์กฺฤษฺณจึงได้ช่วยพระนาง เทฺราปที แต่การพนันที่มีแผนฉ้อโกงไว้ล่วงหน้า จึงได้มีการโกงเอาราชอาณาจักรของ ปาณฺฑว และเนรเทศโอรสของ ปาณฺฑุ ทั้งห้าให้ไปอยู่ในป่าเป็นเวลาสิบสามปี

หลังจากพ้นกําหนดการเนรเทศ ปาณฺฑว ทรงขอราชอาณาจักร ซึ่งเป็นสิทธิ์ของพวกตนที่ควรจะได้รับ แต่ ทุโรฺยธน ทรงปฏิเสธอย่างไม่ใยดี ในฐานะที่เป็นโอรสกษัตริย์จึงทรงมีหน้าที่ที่จะต้องรับใช้ด้วยการปกครองบ้านเมือง ปาณฺฑว ทั้งห้าจึงทรงขอเพียงห้าหมู่บ้านมาปกครอง แต่ ทุโรฺยธน ทรงปฏิเสธอย่างยโสโอหังว่า จะไม่ให้ที่ดินเพียงพอที่แม้จะเอาเข็มไปปักได้

หลังจากเรื่องราวทั้งหมดนี้ ปาณฺฑว ก็พยายามอดทนมาโดยตลอด แต่ครั้งนี้ดูเหมือนว่าสงครามอาจจะเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้เสียแล้ว

อย่างไรก็ดี ขณะที่เจ้าชายต่างๆ ในโลกต่างแบ่งพวกกัน บ้างไปร่วมกับโอรสของ ธฺฤตราษฺฏฺร บ้างไปร่วมกับ ปาณฺฑว องค์กฺฤษฺณทรงแสดงบทบาทเป็นทูตสันติภาพให้โอรสของ ปาณฺฑุ ด้วยพระองค์เอง โดยเสด็จไปที่ราชสํานักของ ธฺฤตราษฺฏฺร ได้ทรงเจรจาโดยสันติวิธีเพื่อสงบศึก แต่เมื่อคําขอร้องขององค์กฺฤษฺณทรงถูกปฏิเสธ สงครามจึงต้องเกิดขึ้นอย่างแน่นอน

ปาณฺฑว ผู้มีคุณธรรมอันสูงส่งทรงทราบดีว่าองค์กฺฤษฺณ คือ บุคลิกภาพสูงสุดแห่งพระเจ้า ขณะที่ผู้มีบาปหนาเยี่ยงเหล่าโอรสของ ธฺฤตราษฺฏฺร ไม่เชื่อเช่นนั้น ถึงกระนั้น องค์กฺฤษฺณทรงเสนอที่จะร่วมรบด้วยตามที่คู่ปฏิปักษ์ต้องการ ในฐานะที่องค์กฺฤษฺณทรงเป็นองค์ภควานฺ พระองค์จะไม่รบด้วยพระองค์เอง หากฝ่ายใดต้องการจะได้กองทัพของพระองค์ไป อีกฝ่ายหนึ่งก็จะได้องค์กฺฤษฺณไปเป็นที่ปรึกษาและผู้ช่วย ทุโรฺยธน ทรงเป็นอัจฉริยะภาพทางการเมือง จึงเลือกเอากองทัพขององค์กฺฤษฺณ ขณะที่ ปาณฺฑว ทรงยินดีอย่างมากที่จะได้องค์ศฺรีกฺฤษฺณมาอยู่ฝ่ายของพวกตน

ด้วยเหตุนี้องค์กฺฤษฺณจึงทรงไปเป็นสารถีของ อรฺชุน และรับเอาราชรถศึกมาขับ นี่คือจุดกําเนิดของ ภควัท-คีตา ขณะที่กองทัพทั้งสองฝ่ายเรียงรายกันเป็นทิวแถวพร้อมรบ ธฺฤตราษฺฏฺร ตรัสถาม สญฺชย เลขาของพระองค์อย่างสนพระทัยว่า “พวกเขากําลังทําอะไรกัน”

โครงเรื่องได้วางไว้เรียบร้อยแล้ว คราวนี้จะกล่าวถึงการแปล และการอธิบายโดยย่อ

โดยทั่วไปผู้ที่แปล ภควัท-คีตา เป็นภาษาอังกฤษจะนำเอาพระองค์เจ้ากฺฤษฺณออกห่าง เพื่อที่ตนเองจะได้เสนอแนวคิด และแนวปรัชญาของตนเอง ประวัติศาสตร์ มหาภารต ถูกนำไปเป็นเพียงนวนิยายโบราณประหลาดๆ และพระองค์เจ้ากฺฤษฺณทรงเป็นเพียงเครื่องมือทางกวีนิพนธ์ เพื่อที่จะเสนอแนวคิดแห่งอัจฉริยภาพของตนเอง หรืออย่างดีองค์กฺฤษฺณก็ทรงเป็นเพียงตัวประกอบทางประวัติศาสตร์เท่านั้น

แต่องค์กฺฤษฺณทรงเป็นทั้งแก่นสาร และจุดมุ่งหมายที่สําคัญของ ภควัท-คีตา ดังที่ได้กล่าวไว้ในหนังสือเล่มนี้ด้วยตัวของมันเอง

การแปลและอธิบายหนังสือเล่มนี้จะนําผู้อ่านมุ่งตรงไปหาองค์กฺฤษฺณ แทนที่จะนําเราออกห่างจากพระองค์ ภควัท-คีตา ทั้งเล่มนี้จึงมีความสม่ำเสมอและเข้าใจได้ เนื่องจากองค์กฺฤษฺณทรงเป็นผู้ตรัส และทรงเป็นเป้าหมายสูงสุด ภควัท-คีตา ฉบับเดิมเล่มนี้จึงถือได้ว่าเป็นคัมภีร์ที่ยิ่งใหญ่ตามความเป็นจริง

ผู้จัดพิมพ์